Οι διαξιφισμοί συντηρητικών και προοδευτικών ιεραρχών για το Σχίσμα των Εκκλησιών και τα κείμενα της Μεγάλης Συνόδου. Αντωνιάδου Μαρία
«Ας μείνουμε μόνοι. Μοναδικοί κήρυκες της Ορθοδοξίας. Γνήσιοι εκφραστές». Η φράση αυτή του Μητροπολίτη Ηλείας κ. Γερμανού κυριάρχησε
στην έκτακτη συνεδρίαση της Συνόδου της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της
Ελλάδος που είχε ως στόχο την προετοιμασία της Αγίας και Μεγάλης
Συνόδου, της πρώτης που θα συγκληθεί μετά το Σχίσμα των Εκκλησιών.
Αντικείμενο
της αντιπαράθεσης που πολλές φορές ξέσπασε στην Ιεραρχία ήταν οι
αλλαγές που αποφασίστηκε να γίνουν στα κείμενα της Μεγάλης Συνόδου και
αναφέρονται στις σχέσεις με τις άλλες εκκλησίες και ομολογίες. Η πρόταση
της Εκκλησίας της Ελλάδος μετά την απόφαση που έλαβε η Ιεραρχία είναι
να αντικατασταθούν όλες οι φράσεις που χαρακτηρίζουν ως «Εκκλησίες» και
αναφέρονται στις σχέσεις με τους ρωμαιοκαθολικούς και τους προτεστάντες.
Ετσι, σύμφωνα με την απόφαση-πρόταση της Εκκλησίας της Ελλάδος, στα
προς επικύρωση κείμενα της Μεγάλης Συνόδου όπου υπάρχει η λέξη
«Εκκλησία» και αναφέρεται στους ρωμαιοκαθολικούς και στους προτεστάντες
θα πρέπει να αντικατασταθεί και να γίνει «ομολογία» ή «χριστιανική
κοινότητα».
«Τι κάνατε εκεί με τον Πάπα;»
Τρεις
μητροπολίτες διασταύρωσαν πολλές φορές τις «ράβδους» τους στην
προσπάθεια να πείσουν τα υπόλοιπα μέλη της Ιεραρχίας για τις θέσεις
τους. Και οι αντιπαραθέσεις κάποια στιγμή έλαβαν και προσωπικό
χαρακτήρα.
Ο Μητροπολίτης Νέας Σμύρνης κ. Συμεών, ο
οποίος ανήκει στην πλειάδα των ιεραρχών που αρνήθηκαν να μεταβούν στην
Κρήτη εξαιτίας του γεγονότος ότι οι αρχιερείς δεν θα μπορούν να
εκφραστούν παρά μόνο διά των προκαθημένων τους, προσπάθησε να πείσει την
Ιεραρχία ότι δεν είναι σωστή η απόφαση που επρόκειτο να λάβουν. «Δεν
ανήκω ούτε στους λεγόμενους προοδευτικούς ούτε στους λεγόμενους
αποστεωμένους. Με μια τέτοια πρόταση όμως είναι σαν να αυτοαναιρούμαστε.
Είναι σωστότερο να προτείνουμε η λέξη "Εκκλησίες" να αντικατασταθεί με
τη φράση "ετερόδοξες Εκκλησίες"».
Ο Μητροπολίτης Παροναξίας κ. Καλλίνικος διερωτήθηκε απευθυνόμενος στον Αρχιεπίσκοπο και στους άλλους μητροπολίτες: «Τι
λέμε σήμερα; Στο Μικρό Ευχολόγιο, που είναι έκδοση της Αποστολικής
Διακονίας της Εκκλησίας της Ελλάδος, στο κεφάλαιο Περί ετεροδόξων
Ακολουθία γράφει: «επιστροφή των ετεροδόξων εκ της Λατινικής
Εκκλησίας». Αντίστοιχα
είναι τα όσα αναφέρονται και στην ευχή για την εξόδιο ακολουθία που
τελούν οι ορθόδοξοι ιερείς όπου υπάρχει η ευχή στους "ετεροδόξους από τη
Λατινική Εκκλησία". Σήμερα τι θα πούμε, ότι οι φράσεις αυτές αλλάζουν
στα κείμενα της Μεγάλης Συνόδου;».
Η τοποθέτηση του Μητροπολίτη Παροναξίας προκάλεσε την οργή του πνευματικού αδελφού του Μητροπολίτη Κυθήρων κ. Σεραφείμ, γνωστού δραστήριου εκφραστή της συντηρητικής πτέρυγας. «Τι είναι αυτά;» φέρεται να είπε απευθυνόμενος στον κ. Καλλίνικο. «Αυτά» προσέθεσε «έλεγε ο γέροντάς μας, ο πατήρ Επιφάνιος Θεοδωρόπουλος;». Για να εισπράξει στη συνέχεια την απάντηση του Μητροπολίτη Παροναξίας: «Τι
είναι αυτά που λες; Ξέχασες τι έκανε ο γέροντάς μας, ο μακαριστός Υδρας
Ιερόθεος, όταν ήρθαν οι ρωμαιοκαθολικοί στην Αίγινα; Θυμάσαι πώς τους
τίμησε και τους σεβάστηκε ή τα ξέχασες;».
Ο
Μητροπολίτης Κυθήρων όμως παρέμενε σταθερός και ακλόνητος στις θέσεις
του και εγκάλεσε ακόμη και τον Αρχιεπίσκοπο για το ταξίδι του στη
Μυτιλήνη και τη συνάντηση με τον Πάπα Φραγκίσκο. «Τι κάνατε εκεί με τον Πάπα και εσείς και ο Πατριάρχης; Σας υποβίβασε. Δεν το καταλάβατε;».
Τα πυρά εναντίον των τριών
Τρεις μητροπολίτες, οι Μεσσηνίας κ. Χρυσόστομος, Δημητριάδος κ. Ιγνάτιος και Νέας Ιωνίας κ. Γαβριήλ, βρέθηκαν
σε εξαιρετικά δύσκολη θέση. Οι κ.κ. Χρυσόστομος και Ιγνάτιος, που
παραδοσιακά μετέχουν στον διάλογο με τις άλλες εκκλησίες ή «ομολογίες»
και «χριστιανικές κοινότητες» και εκπροσώπησαν την Εκκλησία της Ελλάδος
σε όλες τις συζητήσεις με τις άλλες αντιπροσωπείες των ορθοδόξων
Εκκλησιών για την προετοιμασία των κειμένων της Μεγάλης Συνόδου,
βρέθηκαν στο στόχαστρο της κριτικής των συντηρητικών. «Ολα
τα κείμενα έχουν κατατεθεί στη 12μελή Ιερά Σύνοδο. Συζητούνται δέκα
χρόνια. Και τα τελευταία δύο χρόνια έχουν διαμορφωθεί και εγκριθεί. Αυτά
που λέμε σήμερα θα απορριφθούν στη διαδικασία. Δεν πρόκειται να τα
αποδεχθούν οι άλλοι ορθόδοξοι» είπε
ο Μητροπολίτης Μεσσηνίας, αλλά η αντίληψη που κυριάρχησε ήταν ότι δεν
έχει καμία σημασία, σημασία έχει η άποψη της Ιεραρχίας.
Ευθύνες
επιρρίφθηκαν και στον Μητροπολίτη Νέας Ιωνίας διότι υπηρέτησε ως
Αρχιμανδρίτης στην ειδική επιτροπή της Συνόδου. Και ο Μητροπολίτης
Καισαριανής κ. Δανιήλ ζήτησε
να δοθεί στην Ιεραρχία όλο το αρχείο της Επιτροπής Διορθοδόξων και
Διαχριστιανικών Σχέσεων γιατί, όπως τόνισε, οι αρχιερείς δεν ήταν
ενημερωμένοι για τις αποφάσεις που λαμβάνονταν όλο το διάστημα των
συζητήσεων που διεξάγονταν κατά τη διάρκεια της προπαρασκευής της
Μεγάλης Συνόδου.