Πλήρη βύθιση του βαπτιζομένου στο νερό
Ακατήχητοι ιερείς, αβάπτιστα παιδιά!
Παρακάτω παρουσιάζουμε μια ιστορία από το δημοφιλές βιβλίο «Καθημερινοί Άγιοι και Άλλες Ιστορίες» του Αρχιμανδρίτη Τύχωνα (Σεβκούνοφ) , νυν Μητροπολίτη Συμφερουπόλεως και Κριμαίας, για ένα νεαρό αγόρι του οποίου η οικογένεια υπέφερε πολύ επειδή ο εορτάζων ιερέας είχε παραλείψει ορισμένες προσευχές κατά τη βάπτιση του αγοριού. Ακολουθώντας τις οδηγίες του Γέροντα Ιωάννη (Κρεστιάνκιν) , ο π. Τύχων διάβασε τις προσευχές εξορκισμού που είχαν παραλειφθεί και το αγόρι και η οικογένειά του άρχισαν να ζουν μια ειρηνική ζωή.
***
Εγώ ο ίδιος ασχολήθηκα μόνο μία φορά με ένα παρόμοιο θέμα (έναν εξορκισμό—σ.εκ. ). Αλλά, φυσικά, δεν ήταν εξορκισμός, απλώς η συνέχεια της βάπτισης ενός νεαρού αγοριού που δεν είχε ολοκληρωθεί από τον άγνωστο ιερέα που είχε ξεκινήσει τη διαδικασία.
Εκείνη την εποχή υπηρετούσα στο Μοναστήρι Ντονσκόι. Με πλησίασε ένας άντρας περίπου σαράντα ετών, ένας αντισυνταγματάρχης της αστυνομίας ονόματι Βαλέρι Ιβάνοβιτς Ποστόγιεφ. Ήταν άπιστος και δεν είχε καν βαπτιστεί, αλλά δεν είχε πουθενά να πάει εκτός από την εκκλησία. Είχε έναν μοναχογιό, επίσης Βαλέρι, στον οποίο συνέβαιναν αδιανόητα πράγματα. Παρουσία αυτού του αγοριού, κάθε είδους αντικείμενα άρχισαν να καίγονται – μόνα τους. Κάθε φορά που εμφανιζόταν ο Βαλέρι, όλα άρχιζαν να καίγονται: ψυγεία, μαξιλάρια, τραπέζια, κρεβάτια, συρταριέρες… Η οικογένεια Ποστόγιεφ σταμάτησε να επισκέπτεται άλλους, επειδή μέσα σε είκοσι λεπτά από την επίσκεψή τους, ξέσπασαν πυρκαγιές. Για τον ίδιο λόγο δεν μπορούσαν να αφήσουν το αγόρι τους να πάει σχολείο.
Ο Valery εξετάστηκε από όλους: γιατρούς και μέντιουμ και αξιωματικούς της FSB1 και διάφορες άλλες μυστικές οργανώσεις κρατικής ασφάλειας—όλα μάταια. Διάφορες εφημερίδες δημοσίευσαν εντυπωσιακά άρθρα με φωτογραφίες του αγοριού και των πυρκαγιών που είχε προκαλέσει. Αλλά οι γονείς δεν επιθυμούσαν τέτοια δόξα. «Για παν ενδεχόμενο», είχαν βαπτίσει ακόμη και τον γιο τους. Απελπισμένος, ο αστυνομικός περιπλανήθηκε στη Μονή Ντονσκόι. Κάποιος του είχε προτείνει να προσευχηθεί στα πρόσφατα ανακαλυφθέντα λείψανα του σεβαστού Πατριάρχη Τύχωνα . Εκεί τον γνώρισα.
Δεν μπορούσα να καταλάβω γιατί οι φωτιές δεν είχαν σταματήσει να συμβαίνουν μετά τη βάπτιση. Τουλάχιστον, όχι μέχρι που έκανα την ερώτηση: πόσο χρόνο κράτησε η βάπτιση του αγοριού; Ο αντισυνταγματάρχης απάντησε ότι όλα είχαν διαρκέσει λιγότερο από μισή ώρα.
Κανονικά, η βάπτιση ενός ατόμου διαρκεί πολύ περισσότερο. Έτσι κατάλαβα τα πάντα: ο ιερέας που είχε τελέσει το μυστήριο είχε παραλείψει ορισμένες αρχαίες προσευχές, οι οποίες στην Εκκλησία είναι γνωστές ως προσευχές εξορκισμού. Υπάρχουν μόνο τέσσερις από αυτές, και αρκετές από αυτές είναι αρκετά μεγάλες. Δυστυχώς, συμβαίνει ορισμένοι ιερείς, ειδικά εκείνοι που, όπως θα έλεγαν σήμερα, έχουν μια «μοντέρνα» τάση, να παραλείπουν αυτές τις προσευχές, πιστεύοντάς τες περιττές. Κι όμως, ακριβώς μέσω αυτών των προσευχών η Εκκλησία, με τη δύναμη που της έχει δώσει ο Θεός, ζητά την απελευθέρωση της ανθρώπινης ψυχής από το αρχαίο κακό που παραμονεύει και φωλιάζει μέσα της. Αλλά οι προοδευτικοί ιερείς μας πιστεύουν ότι όλα αυτά είναι παράξενα και αρχαϊκά. Φοβούνται να φαίνονται αναχρονιστικοί και γελοίοι στα μάτια των ενοριτών τους – αν και δεν έχω παρατηρήσει ποτέ ότι αυτές οι προσευχές κατά τη διάρκεια του βαπτίσματος προκάλεσαν μια υποψία χαμόγελου ακόμη και σε ανθρώπους που είχαν ελάχιστη σχέση με την Εκκλησία.
Έγραψα στον πατέρα Ιωάννη [Κρεστιάνκιν] για τον Βαλέρι Ποστόγιεφ και μου απάντησε ότι έπρεπε να τελειώσω την ανάγνωση των ευχών εξορκισμού από την τελετή βαπτίσματος που είχε παραλειφθεί από τον προηγούμενο ιερέα. Και αυτό ακριβώς κάναμε στην εκκλησία της Μονής Ντονσκόι. Από εκείνη την ημέρα οι πυρκαγιές σταμάτησαν. Ο Αντισυνταγματάρχης Βαλέρι Ιβάνοβιτς Ποστόγιεφ βαφτίστηκε και ο ίδιος και όλα τα μέλη της οικογένειάς του έγιναν ενορίτες μας. Το νεαρό αγόρι έχει μεγαλώσει εδώ και πολύ καιρό και τώρα είναι επίσης ταγματάρχης της αστυνομίας – μάλιστα, εργάζεται ως δάσκαλος στην Αστυνομική Ακαδημία της Μόσχας – αλλά διατηρεί τη μνήμη όσων του συνέβησαν στο παρελθόν μέσα από φωτογραφίες πυρκαγιών στο διαμέρισμα της οικογένειάς του.
11/12/2026
1 Η FSB ήταν η αναδιοργανωμένη, μετά την περεστρόικα KGB.—ΜΕΤΑΦ.
===========================
=============
Το Μυστήριο τοῦ Βαπτίσματος
Νηπιοβαπτισμός
Ἡ Βάπτιση ὑπῆρχε σάν μεμονωμένη πράξη ἀπό τήν ἐποχή τῆς Καινῆς Διαθήκης, ἀλλά σάν θεσμός ἐπικράτησε ἀπό τόν 6ο αἰῶνα.
Τα παιδιά δέν πρέπει νά μένουν ἤ καί νά πεθαίνουν ἀβάπτιστα, ἀφοῦ γιά τήν ἐκκλησία εἶναι εὐθύς ἐξ ἀρχῆς ἀναπόσπαστα μέλη της.
Το θέμα ὅτι τό μυστήριο τῆς βάπτισης γίνεται ἀνεξάρτητα ἀπό τήν ἐπιθυμία τούς ἀντιμετωπίζεται μέ τή βάσιμη θέση ὅτι τό βάπτισμα σάν γέννηση εἶναι χάρισμα, καί θεραπεύει τή φύση καί ὄχι τή βούληση τοῦ ἀνθρώπου.
Ἔτσι ἔχουμε σάν ἀποτέλεσμα τήν ἐν Χριστῶ ἀναγέννηση μας νά γίνεται χωρίς τήν συμβολή τῆς δικῆς μας θέλησης, ὅπως ἀκριβῶς ἔτσι γίνεται καί ἡ φυσική μας γέννηση πού καί αὐτή πάλι γίνεται χωρίς τήν δική μας θέληση.
Βέβαια ἡ ἐπικράτηση τοῦ νηπιοβαπτισμοῦ εἶχε καί ἀρνητικές ἐπιπτώσεις στή σωστή τέλεση καί κατανόηση τοῦ μυστηρίου τῆς βάπτισης
Ἡ σημασία τοῦ ὀνόματος
Ἡ ὀνοματοδοσία δέν ταυτίζεται καί δέν ἔχει καμία σχέση μέ τό βάπτισμα. Θυμίζει τήν παλιά πράξη τῆς ἐκκλησίας στήν ὁποία οἱ κατηχούμενοι σάν ἔνδειξη ἀποκοπῆς ἀπό τήν ματαιότητα τοῦ κόσμου, ἔπαιρναν τό ὄνομα μέ τήν ἐγγραφή τούς στούς καταλόγους αὐτῶν πού πρόκειται νά βαπτιστοῦν στήν κατ’ ἐξοχή ἡμέρα πού γινόταν οἱ βαπτίσεις τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, τό Πάσχα. Ἀκόμη ἀποτελεῖ μίμηση τοῦ Χριστοῦ, πού πῆρε τό ὄνομα Ἰησοῦς τήν ὄγδοη μέρα μετά ἀπό τήν γέννηση του.
Το ὄνομά μας, τό ὁποῖο ἁγιάζεται ἀπό τό ὄνομα τοῦ Χριστοῦ, εἶναι δηλωτικό τῆς προσωπικότητας μας καί τῆς χριστιανικῆς μας ταυτότητας.
Σημαίνει ἀκόμη ὅτι ἡ ἐκκλησία μᾶς ἐντάσσει στήν κοινωνία τῶν ἁγίων, τῶν ὁποίων ὁ κάθε ἕνας ἀπό ἐμᾶς φέρει καί ἕνα ὄνομά τούς, καί θέτει σάν στόχο καί ὅραμα τή μεταμόρφωση τῆς ζωῆς μας καί τήν προοπτική τῆς ὄγδοης μέρας πού εἶναι καί ἡ βασιλεία τοῦ Θεοῦ.
Ἔτσι κάθε φορά πού γιορτάζουμε τό ὄνομά μας ἀνανεώνουμε συγχρόνως καί αὐτή τήν ἐλπίδα.
Ὁ ρόλος τοῦ ἀνάδοχου
Ἡ ἐκκλησία πάντοτε προετοίμαζε καί προετοιμάζει ὅλους ὅσους πρόκειται νά βαπτιστοῦν.
Με τήν κατήχηση μυεῖ τούς βαπτιζόμενους στίς ἀλήθειες τῆς χριστιανικῆς πίστης.
Με τούς ἐξορκισμούς ἐπιτιμᾶτε ὁ μισάνθρωπος καί θεομάχος διάβολος νά ἀπομακρυνθεῖ ἀπό τό βαπτιζόμενο ἄτομο.
Με τήν ἀπόταξη καί τή στροφή πρός τή δύση, πού εἶναι σύμβολο σκότους, ἀπορρίπτεται ἔτσι ἡ εἰδωλολατρία καί ἐπιτυγχάνεται ἡ διάλυση τῆς συνθήκης μεταξύ τοῦ διαβόλου καί τοῦ Άδη.
Με τή σύνταξη καί τή στροφή πρός τήν ἀνατολή, πού εἶναι τό σύμβολο τοῦ Χριστοῦ, τονίζεται τό γεγονός τῆς ἐπιστροφῆς τοῦ ἀνθρώπου στό Χριστό καί τόν παράδεισο.
Ἡ ὁμολογία τῆς πίστης συνιστᾶ τήν ἐπίσημη πράξη τῆς συνθήκης μέ τό Χριστό.
Προετοιμασία γιά το βάπτισμα σημαίνει κάθαρση τοῦ ἀνθρώπου.
Προετοιμασία γιά το βάπτισμα σημαίνει προετοιμασία γιά τή βασιλεία τοῦ Θεοῦ.
Λάδι ἐξορκισμοῦ
Το λάδι ἁγιαζόμενο γίνεται ἐξορκιστικό μέσο. Θεραπεύει τά τραύματα τῆς ἁμαρτίας, φυγαδεύει τίς ἀόρατες δυνάμεις τοῦ ἐχθροῦ, θωρακίζει τά σώματα τῶν ἀθλητῶν τοῦ Χριστοῦ.
Το ἐπορκιστό ἔλαιο θεωρεῖται σάν ἀποκοπή ἀπό τήν ἀγριέλαιο τῆς ἁμαρτίας καί μπόλιασμα στήν «καλλιέλαιο» τοῦ Χριστοῦ. (άγ. Κύριλλος Ἱεροσολύμων)
Νερό – βάπτιση
Το νερό εἶναι σύμβολο τοῦ καθαρισμοῦ λόγω τῆς φυσικῆς του ἰδιότητας νά καθαρίζει, σύμβολο τῆς ζωῆς, γιατί χωρίς αὐτό ζωή δέν ὑπάρχει, καί σύμβολο τοῦ θανάτου, ἐπειδή πνίγει, σκοτώνει καί ἐκμηδενίζει.
Στο βάπτισμα μέ τή δύναμη τοῦ ἁγίου Πνεύματος γίνεται πνευματικό καί ἅγιο, ἱκανό νά ἁγιάζει, εἰκόνα τοῦ θανάτου καί τῆς ἀνάστασης τοῦ Χριστοῦ, «τάφος καί μήτηρ». Ἔτσι μέ τίς τρεῖς καταδύσεις συνθάπτεται ὁ ἄνθρωπος μέ τόν Χριστό συμβολικά. Με τίς τρεῖς καταδύσεις συνανασταίνεται μαζί του συμβολικά.
Ἡ σωτηρία ὅμως εἶναι πραγματική. Πεθαίνει στό νερό ὁ παλαιός ἄνθρωπος καί ὅπως στήν πρώτη δημιουργία τοῦ κόσμου μέσα ἀπό τό νερό ξεπήδησε ἡ ζωή, ἔτσι καί στό βάπτισμα, πού εἶναι ἡ δεύτερη δημιουργία, μέσα ἀπό τό νερό, μέ τή δύναμη καί τή χάρη τῆς ἁγίας Τριάδας στό ὄνομα τῆς ὁποίας βαπτιζόμαστε, ξεπηδᾶ ἡ νέα ἐν Χριστῶ ζωή.
Ἡ χάρη ὅμως τοῦ βαπτίσματος δίδεται κατά τό μέτρο τῆς καθαριότητας τοῦ ἀνθρώπου.
Μύρο – Χρίσμα
Εἶναι ἡ εὐωδιά τοῦ Χριστοῦ καί ἡ σφραγῖδα τῆς δωρεάς τοῦ ἁγίου Πνεύματος. Χρισμένοι τό ἅγιο μύρο πλέον, μετέχουμε στό χρῖσμα τοῦ Χριστοῦ πού χρίσθηκε μέ τό ἅγιο Πνεῦμα καί μέ τήν πνευματική σφραγῖδα τυπώνονται στήν ψυχή μας τά θεία δῶρα, πού μαρτυροῦν ὅτι εἴμαστε παιδιά τοῦ Θεοῦ.
Με τή χάρη τοῦ ἁγίου Πνεύματος εἶναι δυνατή ἡ νέα ζωή καί ἡ ἔνταξη μας στήν κοινωνία τῶν πιστῶν, τήν Ἐκκλησία.
Στην ὀρθόδοξη παράδοση ἡ σειρά τέλεσης τῶν μυστηρίων εἶναι: Βάπτισμα, χρῖσμα. Θεία εὐχαριστία.
Οὐδέποτε τέθηκε θέμα διάκρισης τούς, ὅπως σέ ἄλλες χριστιανικέ ὁμολογίες.
Ἐνδύματα
Τα βαπτιστικά ἐνδύματα, τά φωτικά, πρέπει νά ἔχουν μεταξύ τῶν ἄλλων καί λευκό χρῶμα.
Το λευκό χρῶμα συμβολίζει τή λαμπρότητα τῆς ψυχῆς. Στο λευκό χρῶμα ἡ Ἐκκλησία βλέπει τή λευκή στολή τῶν ἁγίων καί τῶν μαρτύρων στό παράδεισο, τά λευκά ἐνδύματα τῶν ἀγγέλων στήν ἀνάσταση καί τήν ἀνάληψη, τά ἱμάτια τοῦ μεταμορφωμένου Χριστοῦ τόν ὁποῖο ντύνεται ὁ νεοφώτιστος.
Σταυρός
Ἐκφράζει τό «Χριστῶ συνεσταύρωμαι», τό πνεῦμα τῆς θυσίας καί τῆς αὐταπάρνησης πού συνεπάγεται ἡ νέα ἐν Χριστῶ ζωή.
Λαμπάδα
Εἶναι τό σύμβολο τοῦ φωτισμοῦ τοῦ Χριστοῦ, μαρτυρία τῆς αἴγλης καί τῆς δόξας πού δεχόμαστε ἀπό τό Θεό.
Εἶναι ἡ λαμπάδα τῆς πίστης Με τήν ὁποία θά συναντήσουμε τό νυμφίο Χριστό.
Κύκλος γύρω ἀπό τήν κολυμβήθρα
Εἶναι ἡ παλιά πομπή τῶν νεοφώτιστων ἀπό τό βαπτιστήριο στόν κυρίως ναό γιά τήν ἔναρξη τῆς θείας λειτουργίας μέ τήν ὁποία ἦταν συνδεδεμένο τό βάπτισμα.
Καί αὐτό γιατί ἡ θεία εὐχαριστία στήν ὁποία συμμετέχει ὁ νεοφώτιστος εἶναι τό πλήρωμα τῶν μυστηρίων.
Ὁ Χριστός μᾶς γεννᾶ καί μᾶς τρέφει γιά νά ζοῦμε στή χαρά τῆς δικῆς του ἀνάστασης.
Ἀπόλαυση
Ἀποβάλει ὁ νεοφώτιστος τά εμφώτια ἐνδύματα καί ξεπλένεται στά μέρη πού χρίστηκε μέ τό μύρο, παίρνοντας ἀπό τήν Ἐκκλησία τήν εὐχή καί τήν ἐνθάρρυνση τά σημάδια πού ἀποβάλλονται νά γίνουν πράξη στή ζωή, ἀγῶνας κατά τοῦ κακοῦ καί μαρτυρία Χριστοῦ.
Τριχοκουρία
Το κούρεμα τῶν μαλλιῶν γίνεται σάν προσφορά καί θυσία στό Θεό, σάν τρόπος εὐχαριστίας στόν ἀριστοτέχνη δημιουργό πού ἔπλασε τόν ἄνθρωπο.
Με τή συνεχόμενη μυστηριακή ζωή καί τήν τήρηση τῶν ἐντολῶν τοῦ Θεοῦ μπορεῖ ὁ νεοφώτιστος νά ζεῖ «ἐν καινότητι ζωῆς» καί νά ἀνανεώνει τίς δυνάμεις πού πῆρε ἀπό τό βάπτισμα.
Το Μυστήριο τοῦ Χρίσματος
α. Το νόημα τοῦ Μυστηρίου
Ἤ ἀναγέννηση τοῦ ἁγίου Βαπτίσματος εἶναι πλήρης, Ἀλλά ὅ νεοφώτιστος εἶναι «νήπιος ἐν Χριστῶ» καί ἔχει ἀνάγκη βοηθείας, που δίδεται σ’ αὐτόν μέ τό Ἅγιο Πνεῦμα κατά τήν τέλεση τοῦ Χρίσματος. Το ἔργο τοῦ Ἁγίου Πνεύματος στό νεοφώτιστο, εἶναι ἤ εἰδική καί ποικίλη χάρη, πού ἀρχίζει σάν «Σφραγῖδα δωρεάς Πνεύματος Ἁγίου».
β. Σύσταση τοῦ Μυστηρίου
Στήν Καινή Διαθήκη δέν ὑπάρχει ρητή μαρτυρία παραδόσεως τοῦ Μυστηρίου ἀπό τόν Κύριο. Οἱ Ἅγιοι Άπόστολοι ὅμως μᾶς παρέδωσαν τήν πράξη καί μᾶς μιλοῦν γι’ αὐτό σάν ἰδιαίτερο Μυστήριο: «Καί ὑμεῖς χρῖσμα ἔχετε ἀπό τοῦ Ἁγίου, καί οίδατε πάντα» (Α’ Ίω. β’, 20), «ἐν ῷ καί ύμεΐς… πιστεύσαντες έσφραγίσθητε τῷ Πνεύματι τῷ Άγίω ὅς ἐστίν ἀρραβών τῆς κληρονομίας ἡμῶν» (Ἐφ. α’, 13-14). Ἐπίσης ἀπό τίς Πράξεις τῶν Ἀποστόλων φαίνεται καθαρά ὅτι ὑπῆρχαν βαπτισμένοι (ἀπό τούς Διακόνους) χωρίς νά ἔχουν λάβει τό Ἅγιο Πνεῦμα, ὁπότε οἱ Ἀπόστολοι «ἐπετίθουν τάς χεῖρας έπ’ αὐτούς καί ἐλάμβαναν Πνεῦμα Ἅγιον» (Πράξ. ἡ’, 17). Γιά τό Ἅγιο Πνεῦμα ὁμιλεῖ καί ὅ Εὐαγγελιστής Ἰωάννης στό κεφ. ζ’ 39, τό ὁποῖο θά ἐλάμβαναν κατά τούς λόγους τοῦ Κυρίου «οἱ πιστεύοντες εἰς αὐτόν», ἐνῶ οἱ πρῶτοι πού ἔλαβαν τό Ἅγιο Πνεῦμα εἶναι οἱ Ἀπόστολοι κατά τήν Πεντηκοστή.
γ. Τα αἰσθητά σημεῖα τοῦ Μυστηρίου
Με τά «σημεῖα» αὐτά ὅ Ἱερέας δέν «τελεῖ» τό Μυστήριο αὐτό ὅπως τ’ ἄλλα, ἀλλά μεταδίδει τό Ἅγιο Πνεῦμα.
δ. Ἡ εἰδική χάρη τοῦ Μυστηρίου
Ἡ χάρη τοῦ Χρίσματος εἶναι τά ποικίλα χαρίσματα τοῦ Ἁγίου Πνεύματος (Γαλ. ε’, 22-23 καί Α’ Κορ. ιβ’4 καί 8-11), τά ὁποία λαμβάνουν ὅλοι ἀνεξαιρέτως οἱ βαπτισμένοι. Ἐάν τά διατηροῦν ἤ ἐάν τά αὐξάνουν, μέ τή δύναμη πάλι τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, εἶναι ἕνα μεγάλο θέμα ποῦ συνδέεται καί μέ τήν προαίρεση τοῦ καθενός. Πάντως τό Χρῖσμα δέν ἐπαναλαμβάνεται. Ἐξαίρεση γίνεται ἐάν κάποιος ὀρθόδοξος πλανηθεῖ καί ἀκολουθήσει ἄλλη θρησκεία, ἐφ’ ὅσον μετανοήσει, μπορεῖ νά γίνει δεκτός ξανά στήν ὀρθόδοξη Ἐκκλησία μέ τή χρίση (πάλι) τοῦ Ἁγίου Μύρου. Τα χαρίσματα γίνονται ἐνεργά μέ τή μετάνοια, τήν ἐξομολόγηση καί τή θεία Κοινωνία.