Οι εικόνες που σόκαραν τον κόσμο - Στο Αφγανιστάν η βαρβαρότητα των Ταλιμπάν κατά των γυναικών δεν έχει προηγούμενο
Γυναίκες στο Αφγανιστάν
Τι συνέβη όταν μια 18χρονη ζήτησε διαζύγιο μπροστά σε
κυβερνήτη των Ταλιμπάν
Ιστορία από Γυναίκες στο Αφγανιστάν
Μόνο αγανάκτηση και οργή προκαλούν οι φρικιαστικές ιστορίες γυναικών στο Αφγανιστάν που πέφτουν θύματα ενός απάνθρωπου φονταμενταλιστικού καθεστώτος, όπως αυτό των Ταλιμπάν.
Για εκατομμύρια γυναίκες, η ζωή στο Αφγανιστάν είναι εφιάλτης.
Μέσα σε έναν λάκκο που ανοίχτηκε σε μια άγονη πλαγιά του Αφγανιστάν, διακρίνεται μόλις το πρόσωπο της Ρουχσάνα. Γύρω της, άνδρες των Ταλιμπάν σκύβουν, σηκώνουν πέτρες από το έδαφος και τις εκσφενδονίζουν μία προς μία εναντίον της τρομοκρατημένης νεαρής γυναίκας.
Οι κραυγές της 19χρονης γίνονται ολοένα πιο δυνατές καθώς οι πέτρες χτυπούν πάνω της. Στο βάθος, άνδρες φωνάζουν «Αλλάχου Άκμπαρ», ενώ συνεχίζουν ασταμάτητα τον λιθοβολισμό.
Η Ρουχσάνα δεν επέζησε από τη φρικτή εκτέλεση του 2015. Το περιστατικό καταγράφηκε σε βίντεο από έναν ανώνυμο αυτόπτη μάρτυρα και το υλικό περιήλθε στην κατοχή του Radio Free Afghanistan. Οι εικόνες διαδόθηκαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και προκάλεσαν διεθνή κατακραυγή, αποκαλύπτοντας με τον πιο ωμό τρόπο τη βία που μπορούσε να ασκηθεί σε γυναίκες στο Αφγανιστάν, αναφέρει δημοσίευμα της βρετανικής Daily Mail.
Ένα κορίτσι που προσπάθησε να ξεφύγει
Η τραγωδία της Ρουχσάνα γίνεται ακόμη πιο συγκλονιστική αν αναλογιστεί κανείς την ιστορία της.
Σε ηλικία μόλις 13 ετών, οι γονείς της είχαν κανονίσει να παντρευτεί έναν μεγαλύτερο άνδρα. Χρόνια αργότερα, η Ρουχσάνα αρνήθηκε να προχωρήσει στον γάμο και εγκατέλειψε το σπίτι της μαζί με τον Μοχάμεντ Γκουλ, ένα αγόρι που αγαπούσε από παιδί.
Οι δύο νέοι κατέφυγαν στην περιοχή Σαγκάρ, στην επαρχία Γκορ. Κάποια στιγμή, όμως, οι δυνάμεις ασφαλείας συνέλαβαν τη Ρουχσάνα και την παρέδωσαν στον πατέρα της.
Η οικογένειά της την υποχρέωσε ξανά να παντρευτεί. Εκείνη, όμως, δραπέτευσε για δεύτερη φορά.
Καθώς η Ρουχσάνα και ο Μοχάμεντ κατευθύνονταν προς το χωριό Μουργκάμπ, σταμάτησαν σε σημείο ελέγχου από τοπικό διοικητή των Ταλιμπάν, ο οποίος στο παρελθόν είχε προτείνει να παντρευτεί η νεαρή τον αδελφό του.
Η 19χρονη κατηγορήθηκε για σεξουαλική σχέση εκτός γάμου και συνελήφθη. Οι Ταλιμπάν απαίτησαν από τον πατέρα της πέντε εκατομμύρια αφγάνι, ποσό που αντιστοιχούσε τότε σε περίπου 57.000 λίρες, προκειμένου να την αφήσουν ελεύθερη.
Η οικογένεια δεν μπορούσε να συγκεντρώσει τα χρήματα. Έτσι, ένας κληρικός των Ταλιμπάν εξέδωσε εντολή να λιθοβοληθεί η Ρουχσάνα μέχρι θανάτου.
H Ρουχσάνα δεν ήταν η μόνη
Η δολοφονία της δεν αποτέλεσε μεμονωμένο περιστατικό. Ήταν ένα από τα πολλά παραδείγματα της ακραίας βίας που έχουν αντιμετωπίσει γυναίκες στο Αφγανιστάν.
Μόλις λίγους μήνες νωρίτερα, μια γυναίκα με το όνομα Φαρχούντα ξυλοκοπήθηκε άγρια και πυρπολήθηκε στο κέντρο της Καμπούλ, αφού κατηγορήθηκε ψευδώς ότι είχε κάψει το Κοράνι. Η δολοφονία της από όχλο προκάλεσε διαδηλώσεις σε ολόκληρη τη χώρα και διεθνή κατακραυγή για τη μεταχείριση των Αφγανών γυναικών.
Την ίδια χρονιά, άλλο βίντεο από την περιοχή φέρεται να κατέγραψε τον δημόσιο μαστιγωμό μιας γυναίκας από έναν ηλικιωμένο άνδρα με τουρμπάνι, μπροστά σε πλήθος ανδρών. Το δικαστήριο της περιοχής την είχε κρίνει ένοχη για σεξουαλική σχέση εκτός γάμου με έναν άνδρα, ο οποίος επίσης τιμωρήθηκε.
Από τότε που οι Ταλιμπάν επέστρεψαν στην εξουσία το 2021, η κατάσταση για τις γυναίκες έχει επιδεινωθεί δραματικά.
Γυναίκες και κορίτσια αντιμετωπίζουν εκτεταμένες διακρίσεις. Έχουν αποκλειστεί από τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση και τα πανεπιστήμια, από μεγάλο μέρος της αγοράς εργασίας, αλλά και από πολλές δραστηριότητες αναψυχής, όπως γυμναστήρια, ινστιτούτα αισθητικής και δημόσια πάρκα.
Οι κανονισμοί επιβάλλουν αυστηρούς περιορισμούς στην εμφάνιση και τη συμπεριφορά τους. Η έξοδος σε δημόσιους χώρους προϋποθέτει την τήρηση αυστηρών κανόνων ένδυσης, μεταξύ άλλων τη χρήση χιτζάμπ και καλύμματος που αφήνει ορατά μόνο τα μάτια.
Την εφαρμογή των κανόνων έχει αναλάβει το υπουργείο Προώθησης της Αρετής και Πρόληψης της Ανηθικότητας, γνωστό για τις αυστηρές παρεμβάσεις του στην καθημερινότητα των γυναικών.
Συλλήψεις και φόβος στους δρόμους
Όπως σημειώνει η Daily Mail, σε πρόσφατη επιχείρηση, η αστυνομία ήθους των Ταλιμπάν συνέλαβε τουλάχιστον εννέα γυναίκες στην πόλη Χεράτ, σύμφωνα με το Amu TV, παρότι όλες φορούσαν χιτζάμπ.
Κάτοικος της Χεράτ δήλωσε: «Παρενοχλούν τις γυναίκες παντού, με πρόσχημα την επιβολή της ηθικής».
«Οι γυναίκες κρατούνται, εκφοβίζονται και υφίστανται ψυχολογική κακοποίηση, όμως κανείς δεν ακούει», πρόσθεσε.
Άλλος κάτοικος ανέφερε ότι τέσσερις γυναίκες συνελήφθησαν τον προηγούμενο μήνα έξω από την αγορά Μάρμπλ, παρά το γεγονός ότι τηρούσαν τους κανόνες ένδυσης. «Φορούσαν χιτζάμπ», είπε.
====================================
Τι συνέβη όταν μια 18χρονη ζήτησε διαζύγιο μπροστά σε
κυβερνήτη των Ταλιμπάν
«Οι γυναίκες είναι ανεγκέφαλες»: Τι συνέβη όταν μια 18χρονη ζήτησε διαζύγιο μπροστά σε κυβερνήτη των Ταλιμπάν
Το BBC καταγράφει τη ζωή στο Αφγανιστάν πέντε χρόνια μετά την επιστροφή των Ταλιμπάν - Η καθημερινότητα υπό τη σαρία και το αληθινό πρόσωπο όσων κυβερνούν τη χώρα
Μια 18χρονη γυναίκα, με το πρόσωπό της εντελώς καλυμμένο με νικάμπ και φορώντας γυαλιά ηλίου, στέκεται μπροστά σε έναν πρώην διοικητή των Ταλιμπάν και σημερινό υψηλόβαθμο αξιωματούχο στο βόρειο Αφγανιστάν. Θέλει να πάρει διαζύγιο από τον σύζυγό της, τον οποίο κατηγορεί ότι την κακοποιούσε και την ξυλοκοπούσε επί μήνες.
«Αν υπήρχε οποιαδήποτε πιθανότητα να ζήσουμε μαζί, δεν θα βρισκόμουν εδώ. Έχω πάρει την απόφασή μου», του λέει.
Η σκηνή, την οποία κατέγραψε το BBC στο πλαίσιο ενός αποκαλυπτικού ρεπορτάζ στον κόσμο των Ταλιμπάν, αποτυπώνει την πραγματικότητα στο Αφγανιστάν πέντε χρόνια μετά την επιστροφή τους στην εξουσία. Ο αξιωματούχος που βρίσκεται απέναντι στη νεαρή γυναίκα είναι ο Αμπντουλάχ Σαρχάντι, πρώην στρατιωτικός διοικητής των Ταλιμπάν.
Αρχικά επιχειρεί να πείσει την κοπέλα να παραμείνει στον γάμο της. «Αναρωτήσου: “Ποιος θα με παντρευτεί αφού πάρω διαζύγιο;”. Θα πρέπει να κάνεις πολλούς συμβιβασμούς, διαφορετικά θα χάσεις την αξιοπρέπεια και την τιμή σου», της λέει. Η απάντησή της είναι άμεση. «Κύριε κυβερνήτη, η τιμή και η αξιοπρέπειά μου έχουν ήδη καταστραφεί».
«Οι γυναίκες είναι ανεγκέφαλες και υστερούν σε νοημοσύνη»
Ο Σαρχάντι επιμένει ότι η νεαρή - την οποία το BBC αποκαλεί Τούμπα, χωρίς αυτό να είναι το πραγματικό της όνομα - θα πρέπει να παραμείνει στον γάμο. Αργότερα σχολιάζει ενώπιον ανδρών αξιωματούχων, σωματοφυλάκων και πρεσβυτέρων ότι οι γυναίκες είναι «ανεγκέφαλες» και «υστερούν σε νοημοσύνη», προκαλώντας γέλια στους παρευρισκόμενους.
Σύμφωνα με όσα καταγράφει το BBC, ο σύζυγος της 18χρονης ζητά ως αντάλλαγμα για να συναινέσει στο διαζύγιο ποσό τετραπλάσιο από εκείνο που είχε δοθεί κατά τον γάμο, κάτι που η οικογένειά της αρνείται να καταβάλει. Ο κυβερνήτης προτείνει να δοθεί στη γυναίκα ξεχωριστό δωμάτιο και οι αξιωματούχοι να προειδοποιήσουν τον σύζυγο να μην την ξαναχτυπήσει, διαφορετικά θα οδηγηθεί στη φυλακή.
Η οικογένεια δεν πείθεται. Ο πατέρας της δηλώνει ότι θα προσφύγει στα δικαστήρια, παρά το γεγονός ότι στο δικαστικό σύστημα των Ταλιμπάν είναι εξαιρετικά δύσκολο για μια γυναίκα να πάρει διαζύγιο χωρίς τη συγκατάθεση του συζύγου της.
Από το Γκουαντάναμο στην εξουσία
Η ιστορία του ίδιου του Σαρχάντι είναι ενδεικτική της διαδρομής αρκετών από τους ανθρώπους που κυβερνούν σήμερα το Αφγανιστάν. Σύμφωνα με το BBC, υπήρξε στρατιωτικός διοικητής κατά την πρώτη περίοδο εξουσίας των Ταλιμπάν τη δεκαετία του 1990. Παραδόθηκε το 2001, όταν ο υπό τις ΗΠΑ συνασπισμός ανέτρεψε το καθεστώς, και παρέμεινε κρατούμενος επί χρόνια στο Γκουαντάναμο προτού τελικά αφεθεί ελεύθερος.
Μετά την επιστροφή των Ταλιμπάν στην εξουσία το 2021 έγινε κυβερνήτης, αρχικά στην επαρχία Μπαμιγιάν και στη συνέχεια στην Τζοουζτζάν. Πρόσφατα ανέλαβε καθήκοντα υποδιοικητή στρατιωτικού σώματος στην Κουντούζ.
Μιλώντας στο BBC, δεν εμφανίζεται μετανιωμένος ούτε για μία από τις πιο εμβληματικές πράξεις καταστροφής των Ταλιμπάν: την ανατίναξη των γιγαντιαίων αγαλμάτων του Βούδα στο Μπαμιγιάν το 2001. Αρχικά αποφεύγει να απαντήσει στις ερωτήσεις. Τελικά δηλώνει: «Τα κατέστρεψα με τα ίδια μου τα χέρια». Ό,τι κάναμε και ό,τι κάνουμε είναι σύμφωνα με την καθοδήγηση και τον νόμο του Θεού. Εμείς συντρίβουμε τα είδωλα αντί να τα πουλάμε. Γιατί να μετανιώσω; Ήταν θέλημα Θεού», προσθέτει.
Από τις επιθέσεις αυτοκτονίας στη διοίκηση των φυλακών
Στην Καμπούλ, το BBC συνάντησε έναν ακόμη άνθρωπο που πέρασε από τον ένοπλο αγώνα στη διοίκηση του νέου καθεστώτος. Ο Χαμπιμπουλάχ Μπαντρ παραδέχεται ότι στο παρελθόν ήταν «υπεύθυνος για τις επιχειρήσεις των βομβιστών αυτοκτονίας» στην αφγανική πρωτεύουσα. «Γνωρίζω όλους τους δρόμους και τα στενά πολύ καλά. Είχαμε όλες τις πληροφορίες που χρειαζόμασταν για την Καμπούλ», αναφέρει.
Οι επιθέσεις αυτοκτονίας των Ταλιμπάν στοίχισαν τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους στο Αφγανιστάν, ανάμεσά τους πολλούς αμάχους. Ο Μπαντρ, ωστόσο, εμφανίζεται απρόθυμος να συζητήσει συγκεκριμένες επιθέσεις, λέγοντας ότι κάτι τέτοιο θα μπορούσε να «ξανανοίξει πληγές». Όταν ερωτάται για τους θανάτους αμάχων, υποστηρίζει ότι στόχος των Ταλιμπάν ήταν αμερικανικές αυτοκινητοπομπές και ότι οι πολίτες είχαν προειδοποιηθεί να μένουν μακριά από ξένες στρατιωτικές βάσεις.Αργότερα ο Μπαντρ έγινε υποδιοικητής των φυλακών ολόκληρης της χώρας. Κατέληξε μάλιστα να διοικεί την ίδια φυλακή στην οποία ο ίδιος είχε κρατηθεί καταδικασμένος σε θάνατο από την προηγούμενη κυβέρνηση.
Η αμήχανη στιγμή μπροστά σε στέλεχος των Ταλιμπάν
Σε μια συγκέντρωση προς τιμήν του Μπαντρ, ένας άνδρας τολμά να θέσει δημόσια το ζήτημα της εκπαίδευσης των κοριτσιών. «Ο κύριος Μπαντρ είναι πηγή υπερηφάνειας για το Αφγανιστάν και μεγάλος μαχητής. Αλλά έχω και ένα παράπονο. Αν τα σχολεία και η εκπαίδευση ήταν ανοιχτά για όλους, θα ήταν σπουδαίο έργο για το Αφγανιστάν. Ελπίζω να μη σας προσβάλλω», λέει ο Σουλτάν Μοχάμαντ Ταλάι.
Ακολουθεί αμήχανη σιωπή. Λίγο αργότερα το μικρόφωνο απομακρύνεται. «Ζήτησα να ανοίξουν ξανά τα σχολεία για τα κορίτσια. Η αναζήτηση της γνώσης αποτελεί υποχρέωση στο Ισλάμ τόσο για τους άνδρες όσο και για τις γυναίκες», εξήγησε αργότερα στο BBC. «Υπήρχαν κι άλλα πράγματα που ήθελα να πω, αλλά δεν με άφησαν να συνεχίσω», πρόσθεσε.
«Όλα πρέπει να τα βλέπουμε μέσα από το πρίσμα της σαρία»
Πέντε χρόνια μετά την επιστροφή των Ταλιμπάν, οι γυναίκες έχουν αποκλειστεί από τους περισσότερους χώρους εργασίας, δεν μπορούν να φοιτήσουν σε πανεπιστήμια και δεν επιτρέπεται να ταξιδεύουν μόνες ή να επισκέπτονται πάρκα και χώρους αναψυχής.
Το BBC έθεσε το ζήτημα στον εκπρόσωπο της κυβέρνησης των Ταλιμπάν, Ζαμπιχουλάχ Μουτζαχίντ, ο οποίος αποκάλυψε για πρώτη φορά δημόσια ότι το πραγματικό του όνομα είναι Ταχίρ Σαχ Σεντίκι.
Το 2021, δύο ημέρες μετά την κατάληψη της Καμπούλ, είχε δηλώσει ότι οι γυναίκες θα μπορούσαν να εργάζονται και να σπουδάζουν «εντός των πλαισίων» που θα έθεταν οι Ταλιμπάν και ότι θα είχαν ενεργό ρόλο στην κοινωνία. Ερωτηθείς γιατί οι υποσχέσεις αυτές δεν τηρήθηκαν, απάντησε: «Είμαστε δεσμευμένοι στα δικαιώματα των γυναικών, στην ελευθερία του λόγου και σε άλλα πράγματα εντός της σαρία. Πρέπει να βλέπουμε τα πάντα μέσα από το πρίσμα της σαρία».
Υποστήριξε επίσης ότι η παρουσία γυναικών σε γραφεία όπως το δικό του «θα οδηγούσε σε ανηθικότητα» και «θα υπονόμευε την αξιοπρέπειά τους». Για την εκπαίδευση των γυναικών είπε ότι το ζήτημα «βρίσκεται υπό συζήτηση» και ότι απαιτείται «λύση βασισμένη στη σαρία».
protothema.gr24.08.2026
Στην επαρχία Παντζσίρ, την ίδια ώρα, γυναίκες γιατροί σε τοπικό νοσοκομείο ενημερώθηκαν ότι δεν θα μπορούσαν να συνεχίσουν να εργάζονται εάν δεν φορούσαν μπούρκα.
Η αυξανόμενη πίεση οδήγησε και σε διαδηλώσεις. Τον Ιούνιο, μια κινητοποίηση κατά της αστυνομίας ηθικής των Ταλιμπάν κατέληξε σε έναν νεκρό και αρκετούς τραυματίες.
Βίντεο που περιήλθε στην κατοχή του Amu TV έδειξε κατοίκους να τρέχουν πανικόβλητοι στους δρόμους της συνοικίας Τζιμπράιλ, βορειοδυτικά της Χεράτ, ενώ ακούγονταν πυροβολισμοί. Διαδηλωτές φώναζαν, άλλοι ξυλοκοπούνταν από άνδρες που κρατούσαν μακριά ραβδιά και ένοπλοι διέλυαν τη συγκέντρωση, στην οποία συμμετείχαν και πλήρως καλυμμένες γυναίκες.
Ο εκπρόσωπος της αστυνομίας της Χεράτ, Σαγιέντ Μασούντ Χοσεϊνί, υποστήριξε ότι η συγκέντρωση «δημιούργησε εντάσεις» και διατάραξε τη δημόσια τάξη, υπό το πρόσχημα της αντίθεσης στο ισλαμικό χιτζάμπ, το οποίο χαρακτήρισε θρησκευτική υποχρέωση.
Σύμφωνα με το Amu TV, δεκάδες γυναίκες, μεταξύ των οποίων τουλάχιστον 21 των οποίων οι συλλήψεις επιβεβαιώθηκαν ανεξάρτητα, είχαν τεθεί υπό κράτηση.
«Το αφγανιστάν είναι νεκροταφείο ανθρωπίνων δικαιωμάτων»
Η κατάσταση έχει καταδικαστεί και από τα Ηνωμένα Έθνη. Σε έκθεση που παρουσιάστηκε τον Μάρτιο, το γραφείο ανθρωπίνων δικαιωμάτων του ΟΗΕ προειδοποίησε ότι η ζωή των απλών Αφγανών, και ιδιαίτερα των γυναικών και των κοριτσιών, έχει επιδεινωθεί σοβαρά υπό τους Ταλιμπάν.
Ο Ύπατος Αρμοστής του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, Φόλκερ Τουρκ, δήλωσε: «Ο καταιγισμός διαταγμάτων και νόμων που ανακοινώθηκαν από τις αρχές από τότε που ανέλαβαν την εξουσία το 2021 έχει συντριπτικό αντίκτυπο στον αφγανικό λαό, ιδιαίτερα στις γυναίκες και τα κορίτσια».
Οι γυναίκες εξακολουθούν να αποκλείονται από την εκπαίδευση μετά το δημοτικό, ενώ η απαγόρευση της ανώτατης εκπαίδευσης ισχύει από τον Δεκέμβριο του 2022. Τον Νοέμβριο του 2025, οι εξετάσεις αποφοίτησης στην ιατρική πραγματοποιήθηκαν για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά χωρίς τη συμμετοχή γυναικών, καθώς οι γυναίκες είχαν αποκλειστεί από τα ιατρικά ιδρύματα από τον Δεκέμβριο του 2024.
Παράλληλα, γυναίκες που θεωρείται ότι δεν τηρούν τις απαιτήσεις για το τσαντόρ έχουν απομακρυνθεί από δημόσια μέσα μεταφοράς και έχουν στερηθεί την πρόσβαση σε αγορές και υπηρεσίες.
Νέος νόμος προβλέπει επίσης ότι τα κορίτσια πρέπει να περιμένουν μέχρι την εφηβεία προτού μπορέσουν να ζητήσουν να αποχωρήσουν από έναν γάμο, ενώ απαιτείται διαμεσολάβηση για γυναίκες που προσπαθούν να ξεφύγουν από κακοποιητικό σύζυγο.
«Το Αφγανιστάν είναι ένα νεκροταφείο ανθρωπίνων δικαιωμάτων», τόνισε ο Τουρκ.
Φωτογραφίες AP
Διαβάστε περισσότερα στο iefimerida.gr