Τετάρτη 18 Νοεμβρίου 2026

Δημήτριος Νικ. Δασκαλάκης: Όριο ηλικίας στα social media: Ένας μηχανισμός επιτήρησης των πολιτών








Konstantinos Vathiotis Nov 18 -2026


Γράφει ο Δημήτριος Νικ. Δασκαλάκης, Δικηγόρος Αθηνών

Στο Υπουργικό Συμβούλιο της 30ής Σεπτεμβρίου ε.ε., οι αρμόδιοι υπουργοί Επικρατείας Άκης Σκέρτσος και Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου, παρουσίασαν το νέο θεσμικό πλαίσιο για την επιτρεπόμενη πρόσβαση των ανηλίκων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Σύμφωνα με την βασική πρόβλεψη του σχεδίου νόμου από την 1η Ιανουαρίου 2027 μόνο όσοι ανήλικοι έχουν συμπληρώσει το 15ο έτος της ηλικίας τους θα δικαιούνται να έχουν νόμιμη και ελεύθερη πρόσβαση στις διαδικτυακές πλατφόρμες κοινωνικής αλληλεπίδρασης. Συγκεκριμένα, στους ανηλίκους κάτω των 15 ετών θα απαγορευθεί η είσοδος στις ακόλουθες πλατφόρμες Facebook, Instagram, TikTok και πιθανώς και στο Snapchat, χωρίς όμως το σχέδιο νόμου να περιλαμβάνει κλειστό ονομαστικό κατάλογο.

Η ευθύνη της διακρίβωσης του ηλικιακού ορίου σύννομης πρόσβασης μετακυλίεται στις πλατφόρμες, οι οποίες επωμίζονται το βάρος του αποτελεσματικού και αξιόπιστου ελέγχου επαλήθευσης της ηλικίας όλων των υποψηφίων χρηστών.

Για την πραγματοποίηση του πιο πάνω σκοπού, μεταξύ των τεχνολογικά εφικτών λύσεων συμπεριλαμβάνεται η αξιοποίηση των εφαρμογών Kids.gov.gr Wallet και το Gov.gr Wallet, χωρίς όμως να καθίσταται υποχρεωτική η χρήση των συγκεκριμένων ψηφιακών εργαλείων από τις πλατφόρμες για τον έλεγχο της ηλικίας των χρηστών.


Οφείλουμε να υπογραμμίσουμε την αδικαιολόγητη και ύποπτη σπουδή της ελληνικής κυβέρνησης να προωθήσει πρώτη σε πανευρωπαϊκό επίπεδο την θέσπιση κατώτατου ηλικιακού ορίου για την νόμιμη δυνατότητα εισόδου των ανηλίκων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης πριν ακόμη ολοκληρωθεί η ανάπτυξη της ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας, με αποτέλεσμα να εγείρονται σοβαρά ερωτηματικά για την σκοπιμότητα της πρώιμης νομοθετικής παρέμβασης.

Διευκρινίζουμε ότι, στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, βρίσκεται σε εξέλιξη η νομοθετική πρόταση EU KIDS Act, για την τελική επεξεργασία της οποίας θα απαιτηθεί χρονικό διάστημα περίπου είκοσι μηνών μέχρι να αποτυπωθεί στο περιεχόμενο ισχύοντος και δεσμευτικού Ευρωπαϊκού Κανονισμού.

«ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΛΗΘΕΙΑΣ»

Παρατηρούμε με έκδηλη αγωνία τις κυβερνήσεις των ευρωπαϊκών κρατών να εκμεταλλεύονται τις ανεξάντλητες δυνατότητες της ψηφιακής τεχνολογίας, αλλά και την αυξανόμενη αδιαφορία και παθητικότητα των πολιτών και να διαμορφώνουν το θεσμικό πλαίσιο που θα οδηγήσει προοδευτικά σε απώλεια της ανωνυμίας κατά την χρήση των social media.

Υπενθυμίζουμε ότι, πριν από λίγους μήνες, ο αρμόδιος Υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ Παύλος Μαρινάκης, μιλώντας στο περίφημο «Συνέδριο Αλήθειας» (Athens Alitheia Forum) με θέμα «Confronting fake news and toxic discourse» (Αντιμετωπίζοντας τις ψευδείς ειδήσεις και τον τοξικό λόγο), είχε προτείνει την άρση της ανωνυμίας στα social media, θέτοντας επιτακτικά το ζήτημα της ταυτοποίησης των χρηστών των κοινωνικών δικτύων από τις ίδιες τις πλατφόρμες.

Μάλιστα, ο κ. Μητσοτάκης, επικροτώντας την πρωτοβουλία του υπουργού του, αναφέρθηκε με ύφος ανυπεράσπιστου και αδικημένου πολίτη στην ανάγκη προστασίας των πολιτικών από την «ανώνυμη, χυδαία τοξικότητα του διαδικτύου»¹.

Στο πλαίσιο του 11ου Οικονομικού Φόρουμ Δελφών 2026, ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου είχε δηλώσει μεταξύ άλλων και τα ακόλουθα: «Συμφωνώ απόλυτα με την ανάγκη ταυτοποίησης κάθε χρήστη στο διαδίκτυο. Οι πλατφόρμες πρέπει να αναγκαστούν να ζητούν ταυτοποιητικά στοιχεία. Πλέον αυτό είναι τεχνικά εφικτό. Πρέπει να τελειώνουμε με την ανωνυμία»², αναβαθμίζοντας την δημόσια συζήτηση για τον πλήρη έλεγχο του διαδικτύου από την κρατική εξουσία.

Ύστερα από την ομοβροντία των πιο πάνω πολιτικών δηλώσεων των υπουργών της κυβέρνησης, αλλά και του ίδιου του κ. Μητσοτάκη, κατατέθηκε στην Ολομέλεια της Βουλής το σχετικό νομοσχέδιο, που τελικώς ψηφίστηκε στις 22 Οκτωβρίου ε.ε., και δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως ο Ν. 5350/2026 με τίτλο «Απαγόρευση χρήσης επιγραμμικών υπηρεσιών κοινωνικής δικτύωσης από ανηλίκους» (ΦΕΚ Α’/177/26-10-2026), αποτελώντας πλέον αναπόσπαστο τμήμα της κείμενης νομοθεσίας, της αναφερομένης στην «προστασία» των ανηλίκων.

Με άλλα λόγια, η κυβέρνηση καταβάλλει φιλότιμες και άοκνες προσπάθειες να παραπλανήσει την ελληνική κοινωνία, πείθοντάς την ότι ο σκοπός της νομοθέτησης είναι η προστασία της ψυχικής υγείας των ανηλίκων από τον κίνδυνο του ψηφιακού εθισμού!

Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι ο απερχόμενος Ισπανός Πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ, κατά τη διάρκεια της ομιλίας του στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός το 2025, είχε ζητήσει να τερματιστεί η ανωνυμία στα κοινωνικά δίκτυα, προτείνοντας την διασύνδεση του λογαριασμού του χρήστη με την πραγματική του ταυτότητα, που μόλις υλοποιηθεί, θα σηματοδοτήσει το τέλος της ιδιωτικότητας στις διαδικτυακές πλατφόρμες³.

ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ ΤΑΥΤΟΠΟΙΗΣΗ

Προφανώς, η κυβέρνηση του κ. Μητσοτάκη εμφανίζεται με την ιδιότητα του κρατικού κηδεμόνα, αντιμετωπίζοντας για πολλοστή φορά τους γονείς-πολίτες ως βρέφη, που αδυνατούν να ασκήσουν επιτυχώς το απόλυτο και προσωποπαγές δικαίωμα της γονικής μέριμνας, και ως εκ τούτου παρεμβαίνει αυθαίρετα μέσα στο οικογενειακό περιβάλλον, φιλοδοξώντας να αποκτήσει ρυθμιστικό ρόλο στην διαμόρφωση των διαπροσωπικών σχέσεων των εφήβων με τους γονείς τους.

Η κυβέρνηση υποστηρίζει (για λόγους επικοινωνιακής προπαγάνδας και εφησυχασμού των πολιτών) ότι η επαλήθευση του ηλικιακού ορίου των χρηστών από τους παρόχους θα διενεργείται σύμφωνα με την αρχή της ελαχιστοποίησης των προσωπικών δεδομένων και τις εγγυήσεις του ενωσιακού δικαίου, προκειμένου η άντληση στοιχείων να περιορίζεται στην πραγμάτωση του σκοπού του νόμου (εξακρίβωση του ορίου ηλικίας), χωρίς να επεκτείνεται και στα υπόλοιπα στοιχεία ταυτοποίησης του προσώπου.

Με την προσχηματική επίκληση της διαμόρφωσης ενός ασφαλέστερου ψηφιακού περιβάλλοντος για τα παιδιά, η κυβέρνηση, θεσπίζοντας ένα κατώτατο όριο ηλικίας για την χρήση των social media, επιχειρεί να επιβάλει από το παράθυρο την υποχρεωτική ταυτοποίηση των χρηστών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Στο πλαίσιο υλοποίησης του νόμου, θα κριθεί επιβεβλημένο οι πλατφόρμες να προχωρήσουν αυτεπαγγέλτως στην διαδικασία «επανεπαλήθευσης ηλικίας» (re-verification), προκειμένου να ελεγχθούν οι ενεργείς λογαριασμοί όλων των χρηστών, και στην περίπτωση που διασταυρωθεί ότι η δηλωμένη ηλικία του χρήστη είναι διαφορετική από την πραγματική, τότε θα αποκλείεται η χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης σε όσους η ηλικία είναι κατώτερη των 15 ετών.

Στην πραγματικότητα, κάθε φορά που η ψηφιακή πλατφόρμα θα επιτρέπει σε κάποιον υποψήφιο χρήστη να έχει πρόσβαση στο περιεχόμενό της (αφού προηγουμένως θα έχει ελέγξει ότι βρίσκεται πάνω από τον κρίσιμο «ηλικιακό κόφτη»), δεν θα γνωρίζει μόνο την ηλικία του, αλλά κρίνεται πολύ πιθανό να διαθέτει «νόμιμη εξουσιοδότηση» προσπέλασης σε ολόκληρο το ψηφιακό του προφίλ, με αποτέλεσμα κάθε έννοια προστασίας της ιδιωτικής του ζωής και ασφάλειας των προσωπικών του δεδομένων κυριολεκτικά να εξαφανίζεται.

ΑΡΣΗ ΑΝΩΝΥΜΙΑΣ

Οφείλουμε να επισημάνουμε ότι η θεσμοθέτηση νομίμου ορίου ηλικίας πρόσβασης στις διαδικτυακές πλατφόρμες, η διαπίστωση του οποίου θα επαφίεται στα ψηφιακά εργαλεία του κάθε παρόχου, συνιστά ηχηρό καμπανάκι πνευματικής εγρήγορσης –τουλάχιστον για τους αφυπνισμένους πολίτες– που προειδοποιεί για τις πραγματικές προθέσεις των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων, καθόσον οι τελευταίες επιζητούν –στο όνομα της δήθεν ψηφιακής προστασίας των εφήβων– να άρουν την ανωνυμία από τον ευαίσθητο χώρο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, επιβάλλοντας στις πλατφόρμες την υποχρέωση να απαιτούν έγκυρα ταυτοποιητικά στοιχεία από τους χρήστες.

Για την προστασία του πολίτη από την ενδεχόμενη τέλεση αξιόποινων πράξεων στο χώρο των social media κατοχυρώνεται η δυνατότητα προσφυγής του στην αρμόδια υπηρεσία δίωξης ηλεκτρονικού εγκλήματος, η οποία μπορεί να εντοπίσει πίσω από το ψευδώνυμο του χρήστη την αληθινή ταυτότητα του υποκρυπτόμενου δράστη, και επομένως δεν μπορεί εξ αυτού του λόγου να τεκμηριωθεί επαρκώς η επίμονη προσπάθεια γενικής αστυνόμευσης της ιδιωτικότητας.

Αξίζει να αναφέρουμε ότι η επαλήθευση του ηλικιακού ορίου και η διασύνδεση του ψηφιακού προφίλ του χρήστη με την πραγματική ταυτότητα του πολίτη εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους για την ασφάλεια και την προστασία των προσωπικών δεδομένων, αφού η μαζική συλλογή, συγκέντρωση και καταχώρισή τους σε μια κεντρική βάση, την καθιστά «νόμιμο στόχο» για την εκδήλωση κυβερνοεπίθεσης από επίδοξους χάκερ.

Πολύ σύντομα οι πολίτες θα αντιληφθούν ότι οι μεγάλες διαδικτυακές πλατφόρμες δεν θα αρκούνται μόνο στην ηλικιακή παρακολούθηση των χρηστών, αλλά θα ασκούν στην αρχή διακριτικό και εν συνεχεία ασφυκτικό έλεγχο στο περιεχόμενο των αναρτήσεών τους, με συνέπεια οι πολίτες να «εθίζουν» τον εαυτό τους σε μια κατάσταση προληπτικής αυτολογοκρισίας, προκειμένου να αποφεύγουν την ενδεχόμενη στοχοποίησή τους από τους παρακρατικούς μηχανισμούς της εξουσίας.

Οι πολίτες θα εκπαιδευτούν να εκφέρουν την γνώμη τους και να διατυπώνουν τα σχόλια τους εν σχέσει προς τα πολιτικά και κοινωνικά δρώμενα με τέτοιο τρόπο που δεν θα ενοχλεί ή δεν θα προσβάλει το επίσημο κυβερνητικό αφήγημα.

Ο χρήστης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, γνωρίζοντας ότι τα «μάτια του αλγόριθμου» είναι συνεχώς καρφωμένα σε κάθε λέξη και φράση του, που είναι άμεσα συνδεδεμένη όχι μόνο με την ηλικία του, αλλά και με την ταυτότητά του, θα αναπτύσσει έναν δημόσιο λόγο, αναιμικό και απονευρωμένο και, εν τέλει, βολικό και ακίνδυνο για την εκάστοτε κυβέρνηση.

Συνεπώς, κάθε δημόσια τοποθέτηση ή ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που θα αμφισβητεί ή θα εναντιώνεται στις κυρίαρχες επιλογές του νεοταξίτικου πολιτικού συστήματος εξουσίας θα διαγράφεται από τις ψηφιακές πλατφόρμες ως κακόβουλη «διαδικτυακή παραπληροφόρηση» ή σαν απόπειρα χειραγώγησης των πολιτών.

Την ίδια στιγμή, ο «απείθαρχος» χρήστης θα καθίσταται μονομιάς διάφανος, αποκτώντας ονοματεπώνυμο και η ζωή του θα τίθεται στο μικροσκόπιο της οργουελικής εξουσίας που δεν συγχωρεί καμία απόκλιση, αλλά επιβάλλει τον απόλυτο έλεγχο και την εξουθενωτική ομοιομορφία της κοινωνίας.

Υπό τις συνθήκες αυτές, η καθιέρωση του ηλικιακού ορίου πρόσβασης στις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης θα μετασχηματιστεί στα χέρια της (ανθ)ελληνικής κυβέρνησης σε «έξυπνο» μηχανισμό διαδικτυακής επιτήρησης του ψηφιακού λόγου των πολιτών, με το οποίο σκοπεύει να αποδυναμώσει ή ακόμα να εξαλείψει το συνταγματικά προστατευόμενο δικαίωμα της ελευθερίας της έκφρασης, ενώ συγχρόνως θα συντελείται ένα ακόμα αποφασιστικό βήμα προς την κατεύθυνση της εδραίωσης του ψηφιακού ολοκληρωτικού κράτους.

ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ

Για μια ακόμη φορά, η αποτελεσματικότητα, αλλά και η έκταση της κοινωνικής νομιμοποιήσεως της ακραίας κυβερνητικής απόφασης για την επιβολή του μέτρου ελέγχου ηλικίας των χρηστών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, θα κριθεί από την συλλογική συμπεριφορά και την στάση ευθύνης των πολιτών.

Αν οι πολίτες απέχουν μαζικά από την χρήση των social media, μέχρις ότου η κυβέρνηση εξαναγκαστεί (υπό την πίεση της κοινωνικής δυσαρέσκειας) να αποσύρει το απαράδεκτο θεσμικό πλαίσιο, μέσω του οποίου επιχειρεί να ελέγξει –στο όνομα της δήθεν προστασίας των παιδιών από τον κίνδυνο της ψηφιακής εξάρτησης– την ελευθερία του λόγου στον ψηφιακό κόσμο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, τότε θα έχουν κατακτήσει μια μεγάλη συλλογική νίκη: Θα έχουν περιφρουρήσει το αναφαίρετο δικαίωμα της ελεύθερης και ανεμπόδιστης έκφρασης και διακίνησης σκέψεων, στοχασμών, ειδήσεων και πληροφοριών χωρίς να επικρέμαται η δαμόκλειος σπάθη του κρατικού ελέγχου, του κοινωνικού αποκλεισμού και του ψηφιακού φακελώματος.

Όμως, κακά τα ψέματα, οι πολίτες εμφανίζονται εν έτει 2026 απολύτως εθισμένοι στην χρήση των ψηφιακών πλατφορμών, ώστε δεν διανοούνται να μην εισέλθουν όχι μόνο για λίγες ημέρες, αλλά ούτε και για λίγες ώρες στην δημοφιλή πλατφόρμα του Τικ-Τοκ, και έτσι μοιραία θα υποκύψουν στην δαιμονική σύλληψη του νεοταξίτικου κυβερνητικού επιτελείου που θα μεταθέσει την ευθύνη εφαρμογής του μέτρου στα social media, νίπτοντας πονηρά τα χέρια του ως άλλος Πόντιος Πιλάτος.



ΑΝΤΙΧΡΙΣΤΗ ΒΑΣΙΛΕΙΑ

Δυστυχώς, οι πολίτες έχουν διαβρωθεί από την αλόγιστη και παρατεταμένη έκθεσή τους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, «ανεβάζοντας» διαρκώς στιγμιότυπα, εικόνες ή σύντομες ιστορίες από τον προσωπικό και οικογενειακό τους βίο, με αποτέλεσμα σήμερα να είναι εγκλωβισμένοι σε ένα ψηφιακό μοτίβο ζωής, η απόδραση από το οποίο φαντάζει στα μάτια τους όχι μόνο ανέφικτη, αλλά και περιττή, ακριβώς διότι επέτρεψαν στις διαδικτυακές πλατφόρμες της εικονικής πραγματικότητας να αποκτήσουν πρωταγωνιστικό ρόλο στην διαδικασία κοινωνικοποίησής τους.

Είναι πλέον ξεκάθαρο ότι η Ελλάδα διέρχεται μια πρωτοφανή περίοδο εθνικής παράκρουσης, όπου ο Ελληνικός λαός παρακολουθεί άφωνος την μαζική κινεζοποίησή του, ενώ δίπλα του απλώνεται ένα αδιαπέραστο δίχτυ κοινωνικής βαθμολόγησης που θα συντρίψει και τα τελευταία ψήγματα της προσωπικής του ελευθερίας και αξιοπρέπειας.

Ο σύγχρονος άνθρωπος, στερημένος από κάθε πνευματική ικμάδα και αλλοτριωμένος από τα πάθη και τις αδυναμίες του δεν θα προβάλλει καμία αντίσταση στα δολερά σχέδια των κυβερνώντων, αλλά θα υποτάσσεται πειθήνια στα κελεύσματα της Νεοταξίτικης Εξουσίας, καθώς η ανθρωπότητα θα καλπάζει προς τα Έσχατα της Ιστορίας και την εγκαθίδρυση της αντίχριστης βασιλείας.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Το παρόν άρθρο δημοσιεύτηκε σε συμπτυγμένη μορφή στις 1-11-2026 στο φύλλο της «ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ», σελ. 59.