Τοῦ κ. Παύλου Τρακαδᾶ, θεολόγου
Συγκλονίζεται ἡ Ἱ. Μ. Περιστερίου ἐπὶ ἔτη μὲ τὴν ἀπροκάλυπτα ἀντίχριστον κατὰ τοὺς Ἁγίους Πατέρας τοποθέτησιν τοῦ Μητροπολίτου ὅτι ὁ διάβολος ἐνίκησε τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν ἐπὶ τοῦ Σταυροῦ. Ὅσον ὁ Σεβασμιώτατος ὑπεστήριζε μόνον τὴν ἀπομάκρυνσιν τοῦ Ἐσταυρωμένου ἀπὸ τὴν Ἁγίαν Τράπεζαν ἐδίδετο ἡ ἐντύπωσις ὅτι ἐπρόκειτο ἁπλῶς διὰ λειτουργικὴν καινοτομίαν. Διεφάνησαν ὅμως τὰ πραγματικὰ φρονήματα περὶ τὴν πίστιν αὐτοῦ, ὅταν ἐπεχειρηματολόγησε ψευδοθεολογικῶς περὶ τὴν ἰδιόρρυθμον αὐτοῦ ἀπόφασιν. Τὰ ὅσα πλέον ἔχει ἐπανειλημμένως κηρύξει, ἀλλὰ καὶ ἐγγράφως συνεχίζει νὰ διαδίδη ἐλέγχονται δογματικῶς διὰ τὴν πλάνην των καὶ ἀπόκλισίν των ἐκ τῶν τεθεσπισμένων Ὅρων τῶν Ἁγίων Πατέρων καὶ Οἰκουμενικῶν Συνόδων.
Ἡ περίπτωσις τοῦ Σεβασμιωτάτου εἶναι χαρακτηριστικὴ καταδικασθέντων Ἐπισκόπων εἰς τὸ παρελθόν. Ἀρχικῶς μία ἐκκλησιαστικὴ ἀφορμὴ κατὰ θείαν πρόνοιαν τοὺς ὠθεῖ νὰ ἐκτεθοῦν πρὸς τὸ πλήρωμα τῆς Ἐκκλησίας, ὥστε νὰ μὴ ὁδηγοῦν τὸ ποίμνιον ἐσαεὶ πρὸς τὴν ἀπώλειαν. Ἔπειτα ὅταν τὸ ζήτημα φθάση ἕως τὴν Ἱ. Σύνοδον, ἀντὶ νὰ μετανοήσουν ἀναδιπλώνονται ἐπ’ ὀλίγον, διὰ νὰ ἀποφύγουν τὰς συνεπείας, ὡς συνέβη καὶ μὲ τὸν Περιστερίου, ὁ ὁποῖος ἠναγκάσθη νὰ ὀπισθοχωρήση ἀπὸ τὴν πλήρη ἀφαίρεσιν τοῦ Ἐσταυρωμένου καὶ νὰ τοποθετήση εἰκονομαχικοὺς Σταυροὺς εἰς τὸ Ἱ. Βῆμα. Τέλος, ἐπειδὴ τίποτε δὲν δύναται νὰ παραμείνη κρύφιον διὰ πολὺ καιρὸν ἀποκαλύπτονται τὰ αἱρετικὰ των φρονήματα, καθὼς ἀναπτύσσουν ἐκτενῶς τὴν διδασκαλίαν, ἡ ὁποία εἶναι ὁ κινητήριος μοχλὸς τῶν ἐνεργειῶν των.
Εἶναι ὁ Σεβ. Περιστερίου αἱρετικός;
Βεβαίως καὶ διὰ τὴν περίπτωσιν τοῦ Σεβ. Γρηγορίου ἡ Ἱ. Σύνοδος θὰ κρίνη, ἐὰν εἶναι αἱρετικὸς ἢ ὄχι. Ὡστόσον, εἶναι ἐμφανές, ἀπ’ ὅσα ἐπανειλημμένως ἔχουν δημοσιευθῆ, ὅτι δὲν ἀποδέχεται τὸ ἑκούσιον τοῦ θανάτου τοῦ Χριστοῦ, ἀντιστρατεύεται τὴν δογματικὰ –καὶ ὄχι ἁπλῶς εἰκονογραφικὰ- κατοχυρωμένην ἀδιάρρηκτον σύνδεσιν Τιμίου Σταυροῦ καὶ Ἐσταυρωμένου Χριστοῦ, ἀναιρεῖ τὴν θεολογίαν τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων περὶ τοῦ «Σταυροῦ ὡς καύχημα» καὶ ὑποτάσσει τὸν Χριστὸν ὡς κτίσμα, ἀφοῦ διατρανώνει τὴν νίκην τοῦ διαβόλου ἐπὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ Λόγου τοῦ Θεοῦ.
Ἐνῷ συμβαίνουν ὅλα αὐτά, δυστυχῶς, ἡ Ἱεραρχία τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος ἀσχολεῖται μόνον μὲ τὸν πολλαπλασιασμὸν τῶν ἄνευ χαρτοφυλακίου Ἐπισκόπων καὶ ὄχι μὲ τὴν διαίρεσιν τοῦ ποιμνίου τῆς Ἱ. Μ. Περιστερίου. Δὲν ἀπασχολοῦν τοὺς Ἱεράρχας τὰ δογματικὰ ζητήματα, διότι εἴτε ἡ συντεχνιακὴ νοοτροπία δὲν τοὺς ἐπιτρέπει νὰ ἀσχοληθοῦν μὲ ζητήματα σωτηρίας, διὰ νὰ μὴ θίξουν συναδέλφους, εἴτε διακατέχονται ἀπὸ ἡμιμάθειαν χειροτέραν τῆς ἀμαθείας περὶ τὴν δογματικὴν πίστιν τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας. Πόσοι ἐξ αὐτῶν ἀρίστευσαν ἔστω εἰς τὴν Δογματικὴν κατὰ τὰς θεολογικάς των σπουδάς (ἐὰν ἐπραγματοποίησαν τοιαύτας…);
Νέα πλανεμένη τοποθέτησις τοῦ Μητροπολίτου
Διὰ πόσον ὅμως θὰ κωφεύη Ἱεραρχία, ὅταν μάλιστα ὁ Σεβασμιώτατος προέβη εἰς ἔνθερμον ὑποστήριξιν νέας κακοδοξίας; Ποία αὕτη; Εἰς δημοσίαν σύναξιν ὑπεστήριξε καὶ ἐπανέλαβε πολλάκις ὅτι ἡ πίστις μας δὲν εἶναι μονοθεϊστική, καθὼς κάτι τέτοιο ἴσχυε μόνον διὰ τὴν πίστιν τῶν Ἑβραίων. Ἐπέκτεινε τὸν λόγον ἰσχυριζόμενος ὅτι πιστεύομεν εἰς Ἁγία Τριάδα καὶ ὄχι εἰς μόνον θεόν, ὅπως εἰς τὸν μονοθεϊσμὸν τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης!
Προφανῶς, δὲν ἦτο δυνατὸν εὐσεβεῖς ἀκροαταὶ νὰ δεχθοῦν κάτι τόσο ἀνατρεπτικὸν διὰ τὴν πίστιν καὶ διὰ τοῦτο ἐδέχθη τὸ ἀκόλουθον ἐρώτημα: «Ἐμεῖς γνωρίζομεν τὸν μονοθεϊσμὸν καὶ τὸν πολυθεϊσμόν, Σεβασμιώτατε. Ἂν δὲν εἴμεθα μονοθεϊστικὴ πίστις τί εἴμεθα;». Ὁ Περιστερίου ἀπήντησεν εὐφυολογώντας ὅτι «εἴμεθα Ἐκκλησία καὶ δὲν εἴμεθα θρησκεία». Ἡ ἀπάντησις ὅμως αὔτη δὲν ἐκάλυψεν οὔτε τὸν ἐρωτήσαντα οὔτε τὴν ὁμήγυριν μὲ ἀποτέλεσμα νὰ ἐπανέλθη τὸ ἐρώτημα: «Ὡς Ἐκκλησία δὲν πιστεύομεν εἰς ἕνα καὶ μοναδικὸν θεόν;». Ὁ Μητροπολίτης Γρηγόριος ὅμως ἀπέφυγεν οἱανδήποτε ἀναφορὰν εἰς ἕνα καὶ μοναδικὸν θεὸν καὶ ἐπανέλαβε χωρὶς νὰ ἀπαντήση ἐπὶ τῆς οὐσίας ὅτι ἡ Ἐκκλησία πιστεύει εἰς τὴν Ἁγίαν Τριάδα, ἡ ὁποία εἶναι κάτι διαφορετικὸν ἀπὸ τὸν μονοθεϊσμόν.
Ἴσως ἐκ πρώτης ὄψεως νὰ καλλιεργῆται ἡ ἐντύπωσις ὅτι ὁ Σεβασμιώτατος ὤν καὶ Πανεπιστημιακὸς ἐπιχειρεῖ μία ἐπιστημολογικὴν διάκρισιν, συμφώνως πρὸς τὴν ὁποίαν τὸ ἄκτιστον τῆς Θεότητος εὑρίσκεται ἐπέκεινα κάθε λογικῆς κατατάξεως. Γνωστὸν τὸ τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου ὅτι μόνον «ἡ ἀπειρία καὶ ἀκαταληψία» εἶναι… γνωστή. Ὡστόσον, αὐτὸ θὰ ἦτο ἁπλῶς ἕνα προπέτασμα δικαιολογήσεως τῆς σοβαρῆς ἂν μὴ τί ἄλλο ἀστοχίας περὶ τὴν πίστιν τοῦ ὀφείλοντος εἶναι Διδασκάλου καὶ Ποιμένος καὶ οὐχὶ ἡγέτου τῆς συγχύσεως τῶν πιστῶν. Εἶναι ἐμφανὲς ὅτι ὁ Σεβασμιώτατος ἀπέφυγεν ἐπιμελῶς νὰ ἀπαντήση, ἐνῶ τὸ ἁπλούστερον θὰ ἦτο νὰ ἐπικαλεστῆ τὴν ἀρχὴν τοῦ Συμβόλου τῆς Πίστεως, ἤτοι «Πιστεύω εἰς ἕνα Θεόν…». Δὲν τό ἔπραξε. Προετίμησεν ἐπιμόνως νὰ ἀρνηθῆ νὰ δεσμευθῆ ὅτι ὁ Θεὸς εἶναι ἕνας καὶ μοναδικός.
Ἡ ἀναφορὰ του εἰς τὴν Παλαιὰν Διαθήκην εἶναι καταλυτική. Οὐδεὶς δύναται νὰ ἀρνηθῆ ὅτι ὁ Θεὸς τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης εἶναι ἀκριβῶς ὁ ἴδιος καὶ αὐτὸς Θεὸς τῆς Καινῆς Διαθήκης ἄνευ οἱασδήποτε διαφορᾶς. Ἐὰν ὁ Σεβασμιώτατος διακρίνει αὐτὰ ὡς δύο Θεοὺς, τότε τὸ ζήτημα ἀποκτᾶ πλέον δραματικάς διαστάσεις. Ὅμως, εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι ὁ Μητροπολίτης θὰ ἰσχυριστῆ ὅτι ἀναφέρεται εἰς τὴν πίστιν τῶν Ἑβραίων, οἱ ὁποῖοι δὲν πιστεύουν εἰς Ἁγίαν Τριάδα. Εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον ἀπαιτεῖται ἰδιαιτέρα προσοχή: Ἡ προφορικὴ ἀναφορὰ τοῦ Μητροπολίτη ἄλλωστε ἦταν διὰ τὸ παρελθὸν καὶ οὐχὶ διὰ τὸ σήμερα. Ἀφενὸς Ἑβραῖος ἦτο καὶ ὁ Μωυσῆς καὶ ὁ Ἀβραὰμ καὶ οἱ Προφῆτες καὶ εἰς αὐτοὺς εἶχε ἀποκαλυφθεῖ ὁ ἐν Τριάδι Θεὸς καὶ ὄχι κάποιος ἄλλος. Ἀφετέρου ὁλόκληρος ἡ Πατερικὴ Γραμματεία ἑρμηνεύει τὴν θείαν Ἀποκάλυψιν τριαδολογικὰ καὶ αὐτὸ σημαίνει ὅτι εἰς ὁλόκληρον τὴν Ἁγίαν Γραφὴν ὁ Θεὸς εἶναι ἕνας, δηλαδὴ ἡ Ἁγία Τριάς. Δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ὑφίσταται διάκρισις ἀπὸ χείλη Ἐπισκόπου ὡς ἡ Παλαιὰ Διαθήκη νὰ περιλαμβάνη μία μονοθεϊστικὴ ἰουδαϊκοῦ τύπου ἀποκάλυψιν, ἀλλὰ ὄχι τριαδολογικήν. Ἂς σημειωθεῖ εἰσέτι ὅτι ὁ ἀείμνηστος Νικόλαος Σωτηρόπουλος, ὁ ὁποῖος ἐγνώριζε τὴν Ἁγίαν Γραφὴν ὅσο οὐδεὶς ἕτερος εἰς τὴν ἐποχήν του, ἔχει συγγράψει σχετικῶς βιβλία, ὅπου δεικνύει τὸν «Ὁ Ἰησοῦς Γιαχβὲ» καὶ τὸν «Τὸ Ἅγιον Πνεῦμα Γιαχβέ».
Ἡ χωλαίνουσα Τριαδολογία
Εἰς τὴν παροῦσαν περίπτωσιν ὅμως τοῦ Σεβασμιωτάτου συντρέχει ἀκόμη εἷς λόγος διὰ τὸν ὁποῖον αἱ ἀναφοραὶ του εἰς μὴ μονοθεϊσμὸν ἐγκρύπτουν προβληματικὴν θεολογίαν. Ἡ χωλαίνουσα θεολογία τοῦ Περγάμου Ζηζιούλα εἰσήγαγε μεταξὺ ἄλλων καὶ εἶδος μοναρχιανισμοῦ, ἀρχαίας αἱρέσεως, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ μόνη ἀρχὴ τῆς Ἁγίας Τριάδος εἶναι ὁ Πατήρ. Αὐτὸ ἀντίκειται εἰς τὴν θεολογίαν τῆς Ἐκκλησίας, ἡ ὁποία μαρτυρεῖ -ἀκόμη καὶ καθημερινῶς εἰς τὰ τροπάριά της- ὅτι ἡ μοναρχία τῆς Ἁγίας Τριάδος ἔγκειται εἰς τὴν οὐσίαν καὶ ὄχι εἰς πρόσωπον. Ἡ ἀπόρριψις ἀπὸ τὸν Σεβασμιώτατον Γρηγόριον τοῦ μονοθεϊσμοῦ εἶναι σοβαρότατον ἀτόπημα, διότι ἡ Ἁγία Τριὰς εἶναι εἷς Θεὸς καθὼς ἡ οὐσία εἶναι μία καὶ ἡ αὐτὴ διὰ τὰ τρία πρόσωπα. Ἡ ἐμμονὴ του εἰς Ἁγία Τριάδα ἄνευ μίας καὶ μόνης θεότητος ἐπαναφέρει διαφοροποιημένην τὴν ἐσφαλμένην τριαδολογίαν τοῦ Ζηζιούλα, κατὰ τὴν ὁποίαν προέχουν τὰ πρόσωπα ἔναντι τῆς οὐσίας καὶ ἑπομένως ὑπερέχει ἡ Τριὰς τῶν ὑποστάσεων ἔναντι τοῦ κοινοῦ τὴς Οὐσίας. Αὐτὸ ἑρμηνεύει κάλλιστα διατί ὁ Σεβασμιώτατος ἀρνεῖται νὰ κατονομάση τὴν Ἁγία Τριάδα ὡς ἕνα καὶ μόνον Θεόν, καθὼς διὰ τὸν ἴδιον ἡ Ἁγία Τριὰς εἶναι κάτι διαφορετικὸν ἀπὸ τὴν Οὐσίαν τῆς θεότητος, καὶ μάλιστα ὄχι ἕνα ἀλλὰ τρία διαφορετικά. Ἡ πίστις αὐτὴ τοῦ Σεβασμιωτάτου εἶναι συνεπέστατη πρὸς τὴν τριαδολογίαν τοῦ Ζηζιούλα, ἡ ὁποία «φλερτάρει» ἂν δὲν ἔχει προσχωρήσει πλήρως εἰς τὸν ἀρειανισμόν. Ἂς μὴ ἠχεῖ παράξενον, καθὼς ἐπὶ αἰῶνας ἐταλαιπωρήθη ἡ Ἐκκλησία ἀπὸ τὸν ἴδιον τὸν ἀρειανισμόν, ὁ ὁποῖος ἔπειτα μετενσαρκώθη εἰς τὸν ἰσλαμισμὸν καὶ κινεῖται ὑπογείως καὶ εἰς πεποιθήσεις χριστιανῶν.
Εἶναι ἀπορίας ἄξιον ὅμως πῶς παρὰ αὐτάς τὰς ἀπόψεις του ὁ Σεβασμιώτατος συντάσσεται πλήρως μὲ τὴν γραμμὴν τοῦ Πατριαρχείου Κων/λεως, τὸ ὁποῖον συνεχῶς εἰς κάθε εὐκαιρίαν ὁμιλεῖ περὶ «Ἀβρααμικῶν Θρησκειῶν». Δὲν ἰσοπεδώνεται τοιουτοτρόπως ἡ πίστις ἐξισουμένη μὲ τὸν Ἰουδαϊσμὸν καὶ τὸ Ἰσλάμ; Προφανῶς, ναί. Πῶς ἀφ΄ἑνός ὁ Μητροπολίτης εἶναι ὑπέρμαχος αὐτῶν τῶν θέσεων καὶ ἀφ΄ἑτέρου ἀρνεῖται τὸν μονοθεϊσμόν; Ἄλλα διὰ τὸ ἐσωτερικὸν ἀκροατήριον καὶ ἕτερα διὰ τὸ ἐξωτερικόν;
Τὰ καλύτερα γεγονότα ὅμως εἶναι καθ’ ὁδόν… Τὴν 16ην Νοεμβρίου ὁ Σεβασμιώτατος εἶναι προσκεκλημένος ἀπὸ τὴν τοπικὴν ἀρχὴν τοῦ Περιστερίου νὰ ὁμιλήση περὶ τοῦ μονοθεϊσμοῦ. Ἀναμένομεν, καθὼς τοῦ δίδεται ἡ εὐκαιρία, νὰ ἀνασκευάση τὴν κακοδοξίαν αὐτοῦ δημοσίως, διὰ νὰ μὴ προκαλέση καὶ ἄλλο τὴν ὀργὴν τοῦ Θεοῦ, ἀλλὰ καὶ τοῦ λαοῦ. Ἴσως αὐτὸ τὸ γεγονὸς νὰ ἀποτελέση καὶ τὴν ἀρχὴ, διὰ τὴν μετάνοιάν του σχετικῶς μὲ τὸν Ἐσταυρωμένον.
Νέα κακοδοξία τοῦ Μητροπολίτου Περιστερίου - Ορθόδοξος Τύπος