«Ἡ διακοπή της μετ’ αὐτῶν ἐκκλησιαστικῆς κοινωνίας κατέστη πλέον ἐπιβεβλημένη διὰ τὴν Ἐκκλησίαν τῆς Ἑλλάδος»
Ψηφιοποίηση: katanixi.gr
Επιστολή π. Επιφανίου Θεοδωροπούλου, 4/2/1971.
«Ἐδημοσιεύθη χθὲς ἡ εἴδησις ὅτι δύο ἀκόμη Ἀρχιερεῖς, οἱ Σιατίστης Πολύκαρπος καὶ Μηθύμνης Ἰάκωβος, ἔπαυσαν νὰ μνημονεύουν τὸν Οἰκουμενικὸν Πατριάρχην, ὡς εἶχον πράξει ἐνωρίτερον οἱ Μητροπολῖται Ἐλευθερουπόλεως Ἀμβρόσιος, Φλωρίνης Αὐγουστῖνος καὶ Παραμυθίας Παῦλος. Περιττὸν νὰ τονίσωμεν ὅτι ἡ ἐνέργεια αὕτη τῶν πέντε θαραλλέων Ἱεραρχῶν εἶναι ἀπολύτως κανονική. Ὁ ΛΑ’ Ἀποστολικὸς Κανῶν ἐπιτρέπει εἰς Κληρικοὺς νὰ παύουν τὸ μνημόσυνον τοῦ Προϊσταμένου των Ἐπισκόπου, ἂν εἰς τοῦτον διακρίνουν σφάλμα περὶ τὴν «εὐσέβειαν», ἤτοι περὶ τὴν Ὀρθόδοξον Πίστιν. Ὁ δὲ ΙΕ’ Κανῶν τῆς Πρωτοδευτέρας λεγομένης Συνόδου ὄχι μόνον δὲν τιμωρεῖ, ἀλλὰ καὶ ἀξίους «τῆς πρεπούσης τιμῆς» θεωρεῖ τοὺς Ἐπισκόπους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θὰ ἔπαυον αὐτοβούλως καὶ «πρὸ Συνοδικῆς διαγνώσεως» τὸ μνημόσυνον Πατριάρχου κηρύσσοντος «γυμνὴ τὴ κεφαλή», δηλαδὴ ἀπροκαλύπτως, «αἵρεσιν τινὰ παρὰ τῶν ἁγίων Συνόδων ἢ Πατέρων κατεγνωσμένην».
Εἶναι δὲ γνωστὸν ὅτι ὁ Παπισμὸς καὶ τὰ αἱρετικὰ δόγματά του κατεδικάσθησαν ὡς αἵρεσις ὄχι μόνον ὑπὸ ἁγίων τῆς Ἐκκλησίας Πατέρων, ὡς ὁ Μ. Φώτιος, ὁ Γρηγόριος Παλαμᾶς, ὁ Μᾶρκος ὁ Εὐγενικός, κ.α., ἀλλὰ καὶ ὑπὸ μεγάλων Συνόδων, συνελθουσῶν ἐν Κωνσταντινουπόλει ἐπὶ Φωτίου καὶ Μιχαὴλ Κηρουλαρίου, καθὼς καὶ ὑπὸ ἄλλων μεταγενεστέρων Συνόδων (ἐν Μόσχᾳ τὸ 1441, ἐν Ἱεροσολύμοις τὸ 1443, ἐν Κων/πόλει τὸ 1484 κλπ.). Εἶναι ἐξ ἴσου πάλιν γνωστὸν ὅτι ὁ Πατριάρχης Ἀθηναγόρας ὅλα αὐτὰ τὰ γράφει εἰς τὰ παλαιά του ὑποδήματα καὶ διὰ δημοσίων δηλώσεών του, ἄλλοτε λέγει ὅτι «τίποτε δὲν μᾶς χωρίζει» ἀπὸ τὰς ποικίλας αἱρέσεις τῆς Δύσεως καὶ ἄλλοτε χαρακτιρίζει ὡς ἁπλᾶ «τοπικά ἔθιμα» τὰ αἱρετικὰ Φιλιόκβε καὶ τὰ Ἀλάθητα καὶ τὰ Πρωτεῖα, διὰ τὰ ὁποῖα ἡ Ὀρθοδοξία ἀναθεμάτισε τὸν Παπισμόν. Καλῶς λοιπὸν καὶ δικαίως καὶ συμφώνως πρὸς τοὺς Ι. Κανόνας ἔπαυσαν νὰ τὸν μνημονεύουν οἱ πέντε Ἱεράρχαι. Καὶ τὸ καθῆκον τῆς Ἱερᾶς Συνόδου εἶναι ὄχι νὰ ἀσχοληθῇ μὲ τοὺς τηρητὰς τῶν Ἐπισκοπικῶν των ὅρκων Ἀρχιερεῖς, ἀλλὰ μὲ τοὺς ἐσωτερικοὺς ἐχθροὺς τῆς Ὀρθοδοξίας, ὡς εἶναι ὁ Πατριάρχης, ὁ Ἰάκωβος Ἀμερικῆς, ὁ Θυατείρων Ἀθηναγόρας, ὁ περιβόητος Μελίτων καὶ τινες ἄλλοι. Καὶ ναὶ μὲν ἐνδέχεται νὰ προβληθῇ ἡ δικαιολογία τῆς ἀναρμοδιότητος διὰ περίπτωσιν εἰσαγωγῆς εἰς δίκην τῶν ἀνωτέρω, οὐδεμία ὅμως δικαιολογία ὑπάρχει διὰ τὴν συνέχισιν τῶν μετ’ αὐτῶν σχέσεων τῆς ἰδικῆς μας Ἐκκλησίας. Ἡ διακοπή της μετ’ αὐτῶν ἐκκλησιαστικῆς κοινωνίας κατέστη πλέον ἐπιβεβλημένη διὰ τὴν Ἐκκλησίαν τῆς Ἑλλάδος. Ἴσως, ἄλλωστε, τὸ μέτρον αὐτό τους συνετίση καὶ τοὺς φέρη εἰς τὴν εὐθεῖαν ὁδόν.
Ἐστάλη τὴ 4η/2/1971 καὶ ἐδημοσιεύθη ὡς ἐπιστολὴ (οὐχὶ ὁλόκληρος) τὴ ἐπαύριον»
Πηγή: Αγωνιστικά Μηνύματα, εκδ. Ορθόδοξος Κυψέλη, 2018, κεφ. “Το καθήκον της Ι. Συνόδου”, σελ. 9-10. Από: Αρχιμανδρίτου Επιφανίου Θεοδωρόπουλου, Άρθρα – Μελέται – Επιστολαί, τόμος Γ’, εκδ. Ι.Μ. Αγίου Ιωάννου Δαμασκηνού, Αθήνα, 2017.
«Ἡ διακοπή της μετ’ αὐτῶν ἐκκλησιαστικῆς κοινωνίας κατέστη πλέον ἐπιβεβλημένη διὰ τὴν Ἐκκλησίαν τῆς Ἑλλάδος»
Ψηφιοποίηση: katanixi.gr
Επιστολή π. Επιφανίου Θεοδωροπούλου, 4/2/1971.
«Ἐδημοσιεύθη χθὲς ἡ εἴδησις ὅτι δύο ἀκόμη Ἀρχιερεῖς, οἱ Σιατίστης Πολύκαρπος καὶ Μηθύμνης Ἰάκωβος, ἔπαυσαν νὰ μνημονεύουν τὸν Οἰκουμενικὸν Πατριάρχην, ὡς εἶχον πράξει ἐνωρίτερον οἱ Μητροπολῖται Ἐλευθερουπόλεως Ἀμβρόσιος, Φλωρίνης Αὐγουστῖνος καὶ Παραμυθίας Παῦλος. Περιττὸν νὰ τονίσωμεν ὅτι ἡ ἐνέργεια αὕτη τῶν πέντε θαραλλέων Ἱεραρχῶν εἶναι ἀπολύτως κανονική. Ὁ ΛΑ’ Ἀποστολικὸς Κανῶν ἐπιτρέπει εἰς Κληρικοὺς νὰ παύουν τὸ μνημόσυνον τοῦ Προϊσταμένου των Ἐπισκόπου, ἂν εἰς τοῦτον διακρίνουν σφάλμα περὶ τὴν «εὐσέβειαν», ἤτοι περὶ τὴν Ὀρθόδοξον Πίστιν. Ὁ δὲ ΙΕ’ Κανῶν τῆς Πρωτοδευτέρας λεγομένης Συνόδου ὄχι μόνον δὲν τιμωρεῖ, ἀλλὰ καὶ ἀξίους «τῆς πρεπούσης τιμῆς» θεωρεῖ τοὺς Ἐπισκόπους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θὰ ἔπαυον αὐτοβούλως καὶ «πρὸ Συνοδικῆς διαγνώσεως» τὸ μνημόσυνον Πατριάρχου κηρύσσοντος «γυμνὴ τὴ κεφαλή», δηλαδὴ ἀπροκαλύπτως, «αἵρεσιν τινὰ παρὰ τῶν ἁγίων Συνόδων ἢ Πατέρων κατεγνωσμένην».
Εἶναι δὲ γνωστὸν ὅτι ὁ Παπισμὸς καὶ τὰ αἱρετικὰ δόγματά του κατεδικάσθησαν ὡς αἵρεσις ὄχι μόνον ὑπὸ ἁγίων τῆς Ἐκκλησίας Πατέρων, ὡς ὁ Μ. Φώτιος, ὁ Γρηγόριος Παλαμᾶς, ὁ Μᾶρκος ὁ Εὐγενικός, κ.α., ἀλλὰ καὶ ὑπὸ μεγάλων Συνόδων, συνελθουσῶν ἐν Κωνσταντινουπόλει ἐπὶ Φωτίου καὶ Μιχαὴλ Κηρουλαρίου, καθὼς καὶ ὑπὸ ἄλλων μεταγενεστέρων Συνόδων (ἐν Μόσχᾳ τὸ 1441, ἐν Ἱεροσολύμοις τὸ 1443, ἐν Κων/πόλει τὸ 1484 κλπ.). Εἶναι ἐξ ἴσου πάλιν γνωστὸν ὅτι ὁ Πατριάρχης Ἀθηναγόρας ὅλα αὐτὰ τὰ γράφει εἰς τὰ παλαιά του ὑποδήματα καὶ διὰ δημοσίων δηλώσεών του, ἄλλοτε λέγει ὅτι «τίποτε δὲν μᾶς χωρίζει» ἀπὸ τὰς ποικίλας αἱρέσεις τῆς Δύσεως καὶ ἄλλοτε χαρακτιρίζει ὡς ἁπλᾶ «τοπικά ἔθιμα» τὰ αἱρετικὰ Φιλιόκβε καὶ τὰ Ἀλάθητα καὶ τὰ Πρωτεῖα, διὰ τὰ ὁποῖα ἡ Ὀρθοδοξία ἀναθεμάτισε τὸν Παπισμόν. Καλῶς λοιπὸν καὶ δικαίως καὶ συμφώνως πρὸς τοὺς Ι. Κανόνας ἔπαυσαν νὰ τὸν μνημονεύουν οἱ πέντε Ἱεράρχαι. Καὶ τὸ καθῆκον τῆς Ἱερᾶς Συνόδου εἶναι ὄχι νὰ ἀσχοληθῇ μὲ τοὺς τηρητὰς τῶν Ἐπισκοπικῶν των ὅρκων Ἀρχιερεῖς, ἀλλὰ μὲ τοὺς ἐσωτερικοὺς ἐχθροὺς τῆς Ὀρθοδοξίας, ὡς εἶναι ὁ Πατριάρχης, ὁ Ἰάκωβος Ἀμερικῆς, ὁ Θυατείρων Ἀθηναγόρας, ὁ περιβόητος Μελίτων καὶ τινες ἄλλοι. Καὶ ναὶ μὲν ἐνδέχεται νὰ προβληθῇ ἡ δικαιολογία τῆς ἀναρμοδιότητος διὰ περίπτωσιν εἰσαγωγῆς εἰς δίκην τῶν ἀνωτέρω, οὐδεμία ὅμως δικαιολογία ὑπάρχει διὰ τὴν συνέχισιν τῶν μετ’ αὐτῶν σχέσεων τῆς ἰδικῆς μας Ἐκκλησίας. Ἡ διακοπή της μετ’ αὐτῶν ἐκκλησιαστικῆς κοινωνίας κατέστη πλέον ἐπιβεβλημένη διὰ τὴν Ἐκκλησίαν τῆς Ἑλλάδος. Ἴσως, ἄλλωστε, τὸ μέτρον αὐτό τους συνετίση καὶ τοὺς φέρη εἰς τὴν εὐθεῖαν ὁδόν.
Ἐστάλη τὴ 4η/2/1971 καὶ ἐδημοσιεύθη ὡς ἐπιστολὴ (οὐχὶ ὁλόκληρος) τὴ ἐπαύριον»
Πηγή: Αγωνιστικά Μηνύματα, εκδ. Ορθόδοξος Κυψέλη, 2018, κεφ. “Το καθήκον της Ι. Συνόδου”, σελ. 9-10. Από: Αρχιμανδρίτου Επιφανίου Θεοδωρόπουλου, Άρθρα – Μελέται – Επιστολαί, τόμος Γ’, εκδ. Ι.Μ. Αγίου Ιωάννου Δαμασκηνού, Αθήνα, 2017.