ΚΥΡΙΑΚΗ Ε΄ΜΑΤΘΑΙΟΥ[: Ματθ.8,28-9,1]
Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου
με θέμα:
«ΔΕΙΓΜΑΤΑ ΧΑΛΕΠΩΝ ΚΑΙΡΩΝ»
[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 24-7-1994] (Β301)
Σήμερα μας διηγείται, αγαπητοί μου, ο ιερός ευαγγελιστής Ματθαίος, την παρουσία δύο δαιμονιζομένων ανθρώπων που συνήντησε ο Κύριος στην περιοχή των Γεργεσηνών. Γράφει ο ιερός ευαγγελιστής: «Καὶ ἐλθόντι αὐτῷ εἰς τὸ πέραν εἰς τὴν χώραν τῶν Γεργεσηνῶν ὑπήντησαν αὐτῷ δύο δαιμονιζόμενοι ἐκ τῶν μνημείων ἐξερχόμενοι, χαλεποὶ λίαν, ὥστε μὴ ἰσχύειν τινὰ παρελθεῖν διὰ τῆς ὁδοῦ ἐκείνης».
Δηλαδή όταν ο Κύριος ήλθε απέναντι, πέρασε απέναντι από τη λίμνη -δυτικά ήταν η Καπερναούμ, απέναντι, ανατολικά ήταν τα Γέργεσα, η περιοχή των Γεργεσηνών και ήταν εκεί μία πεντάπολις κ.λπ. - όταν λοιπόν εκεί, λέγει, πέρασε ο Κύριος, τότε εμφανίστηκαν δύο δαιμονιζόμενοι που εξήρχοντο από τα μνημεία. Κατοικούσαν στα μνημεία. Τα μνημεία ήταν θολωτοί τάφοι σε βράχους, κοιλώματα, κι εκεί μέσα έμεναν· που έβαζαν τους νεκρούς. «Χαλεποί λίαν». «Φοβεροί στην εμφάνισή τους». Ώστε να μην μπορεί κανείς να περάσει από εκείνον τον δρόμο. Εφοβούντο οι άνθρωποι να περάσουν από εκείνον τον δρόμον.Μας κάνει εντύπωση, αγαπητοί, από την περιγραφή, ότι οι δαιμονισμένοι αυτοί άνθρωποι είχαν γίνει το φόβητρον της περιοχής. Δεν έμεναν στην πόλη. Ποιος θα τους εδέχετο εις την πόλη; Έμεναν εις την ύπαιθρον. Αλλά και οι ίδιοι δεν θα ήθελαν να μένουν εις την πόλιν. Πλην, όμως, οι πάντες εφοβούντο αυτούς τους δυο. Άλλος ευαγγελιστής μάς λέει ότι έσπαζαν τις αλυσίδες. Τους έδεναν και έσπαζαν τις αλυσίδες. Η δύναμις του δαιμονισμένου είναι άλλο πράγμα! Αν ποτέ είδατε στη ζωή σας.
Ώστε λοιπόν, λέει ο ιερός ευαγγελιστής, «μὴ ἰσχύειν τινὰ παρελθεῖν διὰ τῆς ὁδοῦ ἐκείνης»· «που να μην μπορεί κανείς να περάσει από εκείνον τον δρόμο». Αυτό το σημείο μας δίνει μία ευκαιρία να σχολιάσομε κάποια δείγματα, ως προϊόντα χαλεπών καιρών, ένεκα χαλεπών ανθρώπων.
Τι είναι οι «χαλεποί καιροί»; Βέβαια ο καιρός, ο κάθε καιρός καθ’ εαυτόν δεν είναι χαλεπός. Αλλά η στάση των ανθρώπων σε μία εποχή καθιστά τους καιρούς καλούς ή χαλεπούς, δυσκόλους, φοβερούς. Μας πληροφορεί ο απόστολος Παύλος ότι οι έσχατοι καιροί, αυτοί που θα προηγούνται της Δευτέρας του Χριστού Παρουσίας, ότι θα είναι χαλεποί, φοβεροί καιροί. Και είναι μια εσχατολογία αξιοπρόσεκτη, διότι από εκεί μπορούμε να κρίνομε πότε έρχεται ο Ιησούς Χριστός ξανά. Αν η Δευτέρα Του Παρουσία είναι κοντά ή μακριά. Αυτοί, λοιπόν, οι χαλεποί καιροί, οι πνευματικώς δύσκολοι καιροί, οι καιροί που περιέχουν πολλήν αμαρτίαν, τότε που θα επικρατεί, θα ξεχυλίζει η αμαρτία και το χειρότερο, θα στεφανώνεται η αμαρτία, θα επαινείται η αμαρτία, θα είναι μία αντιστροφή των πραγμάτων. Όπως λέγει ο προφήτης Ησαΐας: «Όταν οι άνθρωποι θα λέγουν το μαύρο ‘’άσπρο’’ και το άσπρο ‘’μαύρο’’, όταν θα λέγουν το πικρό ‘’γλυκύ’’ και το γλυκύ ‘’πικρό’’», όταν θα λέγουν την αμαρτία ότι είναι αρετή και την αρετή ότι είναι αμαρτία. Το φυσιολογικό να το λέγουν ως αντιφυσιολογικό και το αντιφυσιολογικό να το λέγουν φυσιολογικό…
Ακούστε τι λέγει ο Απόστολος στον Τιμόθεο στην δευτέρα επιστολή: «Τοῦτο δὲ γίνωσκε (:Αυτό να γνωρίζεις), ὅτι ἐν ἐσχάταις ἡμέραις – Ποιες είναι αυτές οι «έσχατες ημέρες», είπαμε; Οι προ της Δευτέρας του Χριστού Παρουσίας- ἐνστήσονται (:θα σταθούν) καιροὶ χαλεποί (: καιροί δύσκολοι. Πάντα πνευματικώς δύσκολοι)· ἔσονται γὰρ οἱ ἄνθρωποι (:γιατί θα γίνουν οι άνθρωποι) φίλαυτοι (:μόνον τον εαυτούλη τους θα αγαπούν), φιλάργυροι, ἀλαζόνες, ὑπερήφανοι, βλάσφημοι, γονεῦσιν ἀπειθεῖς, ἀχάριστοι, ἀνόσιοι, ἄστοργοι, ἄσπονδοι, διάβολοι, ἀκρατεῖς, ἀνήμεροι, ἀφιλάγαθοι, προδόται, προπετεῖς, τετυφωμένοι, φιλήδονοι μᾶλλον ἢ φιλόθεοι». Δεκαοκτώ χαρακτηρισμούς.
Βέβαια, όλα τα πιο πάνω που αναφέραμε και που καταγράφει ο Απόστολος, πάντοτε υπήρχαν, από καταβολής ανθρώπου. Λέει «φονεῖς». Δεν υπήρξε ο Κάιν φονεύς του αδελφού του; Αλλά πάντοτε, είπαμε, υπήρχαν αυτά τα αμαρτήματα. Αλλά τώρα, εδώ είναι το χαρακτηριστικόν, δύο χαρακτηριστικά. Ότι τα αμαρτήματα αυτά θα επικρατήσουν στους χριστιανικούς λαούς, το ένα· και το δεύτερον, ότι θα είναι τόσα πολλά, ώστε θα προκαλέσουν μίαν πύκνωσιν. Να ενθυμείσθε την λέξη «πύκνωσιν».
Μία μικρή παρένθεση να σας κάνω. Λέει ο Κύριος: «Θα γίνουν σεισμοί». Μα σεισμοί πάντα εγίνοντο. Προς το τέλος πια της Ιστορίας θα έχομε σεισμούς. Πώς; Αφού πάντα εγίνοντο οι σεισμοί. Ή θα υπάρχουν λιμοί. Πώς; Αφού πάντα υπήρχαν λιμοί. Δηλαδή, πείνες, ανέχεια. Θα έχομε στα έσχατα σε όλα αυτά πύκνωσιν. Να θυμάστε την λέξιν. Πύκνωσιν. Δηλαδή κάτι πάρα πολύ πυκνό.
Όλοι αυτοί οι τύποι ανθρώπων, δεκαοκτώ τύποι ανθρώπων, δεκαοκτώ κακίες, θα είναι άνθρωποι χαλεποί. Όπως οι δυο δαιμονισμένοι. Διότι η σφραγίδα του σατανά θα έχει εναποτεθεί στις προσωπικότητες αυτών των χλιαρών Χριστιανών, γιατί θα είναι βαπτισμένοι, κατά δυστυχίαν τους. Και θα εμφανίζουν μία δαιμονική συμπεριφορά. Την σφραγίδα του βαπτίσματός των θα την έχουν αρνηθεί. Κι αυτό σημαίνει ότι ανοίγουν τον δρόμο για να δεχθούν το άλλο σφράγισμα, την άλλη σφραγίδα, του Αντιχρίστου, που θα είναι πριν από το επίσημο χάραγμα. Δηλαδή ανοίγουν τον δρόμον· αυτό είναι μία αλήθεια εσχατολογική.
Ξανασημειώνομε: «ὥστε μὴ ἰσχύειν τινὰ παρελθεῖν διὰ τῆς ὁδοῦ ἐκείνης»· «ώστε να μην μπορεί κανείς να περάσει από εκείνον τον δρόμον που ήσαν αυτοί οι δύο δαιμονισμένοι άνθρωποι». Αυτό το τότε μεμονωμένο περιστατικό των δύο δαιμονισμένων ανθρώπων, στα έσχατα θα έχει γίνει ένα γενικό γνώρισμα των κοινωνιών. Ακούγαμε, επί παραδείγματι, προ ετών ότι σε πολλές πόλεις της Αμερικής, οι άνθρωποι εφοβούντο να κυκλοφορούν μετά την δύση του ηλίου. Εμαζεύοντο στα σπίτια τους. Επειδή το έγκλημα ήταν διάχυτο εις τους δρόμους. Έκανε αισθητή την παρουσία του.
Αυτό που τότε ακούγαμε, άρχισε πλέον να γίνεται πραγματικότητα και εις την πατρίδα μας. Είναι η παρουσία πρώτα πρώτα των αναρχικών. Είναι οι ληστείες που αφθονούν. Από τις τράπεζες που ληστεύουν μέχρι τα σπίτια. Οι άνθρωποι άρχισαν να φοβούνται. Ιδίως τα μεμονωμένα, ηλικιωμένα πρόσωπα. Δεν μπορούν να μείνουν στο σπίτι και αν έβαλαν πέντε κλειδαριές. Φοβούνται.
Και φοβούνται οι άνθρωποι όχι πλέον μόνον στους δρόμους, αλλά και στα ίδια τους τα σπίτια! Η ανασφάλεια πέρασε από τον δρόμο στο σπίτι. Υποτίθεται πως το σπίτι είναι ένα καταφύγιον, είναι ένα σημείον ασφαλείας. Κι όμως η ανασφάλεια πέρασε και εις αυτό το σπίτι. Ακόμη, πέρασε η ανασφάλεια, από την ύπαιθρο, να γυρίζεις, να κυκλοφορείς έξω, στην επαρχία, δεν ξέρεις τι μπορεί να σου συμβεί, πέρασε μέσα στην πόλη. Εκεί δεν φυλάττουν αστυνομικοί. Στην πόλη φυλάττουν αστυνομικοί. Όπου να βρεθείς, φοβάσαι. Επειδή «ἡ ἀγάπη τῶν πολλῶν ἐψύγη». Όπως το λέει ο Χριστός. Έγινε ψυγείον. Πάγωσε η αγάπη των πολλών. Κι αυτό ομοίως είναι ένα εσχατολογικό φαινόμενον, στοιχείον, γι'αυτό οι άνθρωποι, εφόσον είναι παγωμένοι, δεν έχουν πλέον κοινωνικά αισθήματα και κοινωνικά ενδιαφέροντα, γι'αυτό ολοένα και περισσότερον θα γίνονται αντικοινωνικότεροι.
Θυμηθείτε τον πρώτο χαρακτηρισμό του Παύλου: «Ἒσονται οἱ ἄνθρωποι φίλαυτοι». Αυτός που αγαπάει τον εαυτούλη του μόνο. Γι'αυτό, απ’ αυτήν την φιλαυτία θα ξεκινούν όλα τα άλλα κακά, επειδή θα αποτελεί ένα κεφαλάρι κακών.
Και ο Θεός δίδει, καλύτερα, επιτρέπει πληγές σε τέτοια κατάσταση, πληγές, περιβαλλοντικές. Τι αναπνέομε, πώς κινείται ο ήλιος, καίει, βγάζει καρκίνους σήμερα ο ήλιος, ο ζωογόνος ήλιος σήμερα είναι καρκινογόνος. Για φανταστείτε…! Πληγές από ανίατες αρρώστιες. Πληγές από πολέμους, πληγές από κοινωνικές ακαταστασίες, ποικίλης μορφής. Πληγές από υπαρκτούς και ανυπάρκτους φόβους, που οδηγούν σε ψυχασθένειες. Πληγές, πληγές, πληγές…! Και τέλος δεν υπάρχει.
Και όμως· όπως σημειώνει ο ευαγγελιστής Ιωάννης στην «Αποκάλυψη»: «Οὐ μετενόησαν οἱ ἄνθρωποι ἐκ τῶν φόνων αὐτῶν, οὔτε ἐκ τῶν φαρμακιῶν αὐτῶν, οὔτε ἐκ τῆς πορνείας αὐτῶν, οὔτε ἐκ τῶν κλεμμάτων αὐτῶν». Προσέξτε. Αναφέρει τέσσερις κατηγορίες. Φόνοι, μαγείες –η μαγεία έχει… έχει… μεγάααλη εξάπλωση και προκοπή- σαρκικά αμαρτήματα -πορνείες, μοιχείες, ομοφυλοφιλίες…- και κλοπές. Μάλιστα… Είδατε; Οι κλοπές. Είναι σημείον και αυτό εσχατολογικόν της εποχής. Πάντα εγίνοντο κλοπές. Αλλά πριν από πέντε, δέκα, είκοσι χρόνια, δεν ακούγαμε. Σπάνιο. Μια φορά στον αιώνα να γινόταν, να κλέψουν από μία τράπεζα. Τώρα περίπου, περίπου καθημερινό φαινόμενο. Είδατε λοιπόν; Φόνοι. Τι είναι η ανθρώπινη ζωή… Καμία αξία πια δεν έχει δια τους κακοποιούς. Φόνοι, μαγείες, σαρκικά αμαρτήματα και κλοπές. Η διαφορά της ληστείας από την κλοπή είναι η εξής. Σε κλέβει όταν δεν τον βλέπεις τον κλέφτη. Αυτό λέγεται «κλοπή». Όταν τον κλέφτη τον βλέπεις και κλέβει μπροστά στα μάτια σου ή σε δένει, σε φιμώνει ή σε σκοτώνει, αυτό λέγεται «ληστεία». Επεράσαμε πια από την κλοπή στον χώρο της ληστείας. Και αυτά στην εποχή μας έγιναν πολλά, έγιναν πυκνά.
Δεν είναι, όμως, μόνον οι κλέπται και οι λησταί που κλέβουν τους κόπους των άλλων, τα χρήματά τους, τους θησαυρούς των. Είναι και κάποιοι άλλοι λησταί και κλέπται, που τώρα λεηλατούν αθάνατες ψυχές. Το κακό που προκαλεί στις ψυχές μικρών και μεγάλων η τηλεόραση είναι ανυπολόγιστο, είναι απροσμέτρητο. Ποιος μπορεί να λογαριάσει, ο καθένας που βλέπει, το παιδί μου, η γυναίκα μου, ο άνδρας μου, τι κουβαλάει, τι παίρνει μέσα του;
Θυμήθηκα, όταν στο σχολείο κάποτε μαθαίναμε τον «Πρωταγόρα» του Πλάτωνος. Και είχε πάει ο Ιπποκράτης, ένας νεαρός Αθηναίος, πλούσιος, βράδυ έφθασε στην Αθήνα από τα κτήματά τους -ήτανε στην Φυλή τα κτήματά τους- έφθασε και πολύ πρωί, πριν ακόμα ξημερώσει, πήγε και βρήκε τον Σωκράτη για να τον πάει να γίνει μαθητής του Πρωταγόρου. Εκεί ανοίχτηκε ένας διάλογος. Και βέβαια ο Σωκράτης δεν συμπαθούσε τους Σοφιστάς. Το γνωρίζομε αυτό. Του λέγει για μια στιγμή: «Ιπποκράτη, όταν θα πάει ο μάγειρός σας στην αγορά και πάρει το ζεμπίλι –το ξέρετε το ζεμπίλι- και πάει και ψωνίσει, αν κάποιος από τους εμπόρους τον ξεγέλασε, φερειπείν ο κρεοπώλης και δεν του ‘δωσε καλό κρέας, όταν θα πάει σπίτι και τ’ ανοίξει στην κουζίνα πάνω στο τραπέζι και τα ιδεί, εκεί θα αντιληφθεί ότι δεν του ‘δωσε καλό πράγμα ο έμπορος. Εσύ, που θα πας να ψωνίσεις από την διδασκαλία του Πρωταγόρου και θα πάρεις εις το ζεμπίλι της ψυχής σου ό,τι διεστραμμένον, όταν γυρίσεις πίσω, ποιος θα ελέγξει τι ψώνισες;». Αυτό δεν θα το ξεχάσω μέχρι που να πεθάνω. Όταν το κάναμε στο σχολειό. Είναι αξιολογότατον. Αυτό είναι η τηλεόρασις. Λέμε: «Ας βάλω το παιδί μου για να είναι ήσυχο να κάνω τις δουλειές μου». Το παιδί ψωνίζει! Τι ψωνίζει; Αυτά που προβάλλει η τηλεόραση. Αυτά τα κακοποιά στοιχεία, που ήδη τίθεται πυρίτις στα θεμέλια της υπάρξεως και της ψυχής αυτού του ανθρώπου, του νέου ανθρώπου, του παιδιού.
Ακόμα, όπου να κινηθείς, στον δρόμο, στο όχημα, στο δημόσιο όχημα -λεωφορεία, τρένα- στην εφημερίδα, στο περιοδικό, παντού θα σου κλέπτει την ψυχή η πορνική εικόνα. Πού να στρέψεις τα μάτια σου, πορνικές εικόνες θα δεις. Αυτή η πορνική εικόνα, σπρώχνει, βεβαίως, σπρώχνει, γιατί οι άνθρωποι δεν είναι από ντουβάρι φτιαγμένοι, σπρώχνει σε σαρκικά αμαρτήματα. Γι'αυτό έχουν γίνει πολλά τα σαρκικά αμαρτήματα. Και όσο βλέπουν οι άνθρωποι, οι έμποροι - γιατί μόνο των ναρκωτικών λέγονται «έμποροι θανάτου» και δεν λέγονται «έμποροι θανάτου» και εκείνοι που προωθούν τα σαρκικά αμαρτήματα; Ένας φαύλος κύκλος. Βλέποντας ότι αυτό το εμπόρευμα πιάνει, σοκολάτα θα αγοράσεις; Γυμνό θα δεις μέσα. Τι να αγοράσεις; Ό,τι να αγοράσεις, μια φωτογραφία, μία διαφήμιση γυμνού θα υπάρχει. Λοιπόν, γίνεται ένας φαύλος κύκλος. Αγοράζεις τη σοκολάτα γιατί έχει το γυμνό. Και με το γυμνό πηγαίνεις στην πορνεία. Και γίνεται αυτός ο φαύλος κύκλος. Και συνεχώς οι άνθρωποι αναζητούν τα σαρκικά αμαρτήματα, να τα βλέπουν, να τα ακούν, να τα απολαμβάνουν.
Ακόμη, ο πλεονασμός των σαρκικών αμαρτημάτων. Αυτή η υπερχύλισίς των, αυτός ο κορεσμός, των σαρκικών αμαρτημάτων, τι έφερε; Έφερε τις ανήκουστες διαστροφές. Γιατί τι είναι η διαστροφή; Γενετήσια διαστροφή δεν είναι τίποτε άλλο παρά ο κορεσμός δια της φυσικής οδού. Και ζητάς νέους τρόπους ικανοποιήσεως. Και έτσι, με αυτές τις διαστροφές φθάσαμε πια να μοιάζομε με τα Σόδομα και τα Γόμορρα. Και αναμένομε και την καταστροφή, όπως και… το ίδιο αίτιο, το ίδιο αποτέλεσμα. Όπως, θα λέγαμε, και του παρόντος κόσμου αναμένεται η καταστροφή. Ναι! Μην σας κάνει εντύπωση. Ο Κύριος αναφέρθηκε κάποτε στα Σόδομα και στα Γόμορρα. Και ξέρετε τι είπε; «Ἔμειναν ἂν μέχρι τῆς σήμερον…». «Θα διατηρούντο οι πόλεις αυτές». Πεντάπολις ήτο. Εκ των οποίων οι δύο κυριότερες, Σόδομα και Γόμορρα. «Θα έμεναν», λέγει, «οι πόλεις αυτές, εάν δεν είχαν αμαρτήσει».
Είναι ακόμη και το πορνικό ακρόαμα. Αυτόχρημα δαιμονικό. Αφού ακόμα συνιστά με ωμότητα την λατρεία του σατανά. Με τις ανάστροφες εκείνες γραφές, τις πλάκες, κ.λπ. Είναι ακόμη και η γύμνωσις. Η ποικίλη γύμνωσις. Μια γύμνωσις που ολότελα απέβαλε κάθε σχήμα σεμνότητος και αιδούς, ντροπής! Οι σαρκικές αμαρτίες έχουν πλημμυρίσει όλη τη γη. Όλα αυτά συνιστούν μορφές δαιμονισμού· που ο πιστός άνθρωπος φοβείται να κυκλοφορεί, για να μην κλαπεί, τώρα, η ψυχή του. Όχι μην απειληθεί η ασφάλεια η σωματική του ή τα χρήματά του. Αλλά να μην κλαπεί η ψυχή του από τον μεγάλο εκείνον κλέπτη, τον διάβολο, που αγρεύει ανθρώπινες ψυχές.
Έχομε και άλλες μορφές δαιμονισμού. Είναι οι ποικίλες εξαρτήσεις του ανθρώπου. Το κάπνισμα, τα οινοπνευματώδη, τα ναρκωτικά, η γαστριμαργία, καλοφαγία- γαστριμαργία. Τι αντιφατικά πράγματα! Στη Ρουάντα πεθαίνουν από πείνα και στην Αμερική βρήκαν ένα βούτυρο, το οποίον έχει τις μισές θερμίδες, για να μην παχαίνουν οι άνθρωποι που τρώνε στην ευημερία τους! Κοιτάξτε μία αντιφατικότητα μέσα εις αυτόν τον κόσμον! Ο διάβολος, μ’ αυτές όλες τις εξαρτήσεις, μας άγει και μας φέρει. Και τελικά μας οδηγεί στο σφαγείο της αιωνίου κολάσεως. Αφού θα μας έχει καταστρέψει τον νουν, με τον οποίον μπορούμε να σκεφθούμε και να μετανοήσουμε. Ο ναρκομανής τι καταστρέφει; Τον νου του. Ο αλκοολικός τι καταστρέφει; Τον νου του. Δεν μπορεί πια να σκεφτεί. Γιατί με τον νου του θα μετανοήσει. Το λέει η λέξις. Μετά + νοώ. Αλλάζω φρόνημα, νου, σκέψη. Πώς να το κάνω αυτό, πώς να το πετύχω αυτό, αφού ο νους μου κατεστράφη;
Τι πρέπει να κάνομε; Το πρώτο πράγμα είναι να φυτέψομε αξερίζωτα τον φόβο του Θεού μέσα μας. Εκείνος που έχει τον φόβο του Θεού, δεν κάνει τέτοια πράγματα. Τον φόβο του Θεού. Για να έχεις τον φόβο του Θεού, πρέπει να πιστεύεις στον Θεό. Γι'αυτό κάποτε είχε πει ο Ντοστογιέφσκι: «Όπου δεν υπάρχει ο Θεός», λέει, «δεν πιστεύομε στον Θεό, όλα επιτρέπονται». Εμ βέβαια, όλα επιτρέπονται. Όταν, όμως, πιστεύεις στον Θεό, έχεις τον φόβο του Θεού και τότε όλα, εννοείται τα αθέμιτα και τα άνομα, δεν επιτρέπονται. Και αυτός ο φόβος του Θεού είναι το υπόβαθρον. Φυτεύεται με την αίσθηση της απανταχού παρουσίας του Θεού. «Ο Θεός με βλέπει». Όπως έλεγε ο Ιωσήφ στην κυρία του· που ήτανε δούλος στην Αίγυπτο. «Ο Θεός με βλέπει, ο Θεός με ακούει, ο Θεός με γνωρίζει».
Ακόμη, θα διατηρούμε φυλακή των πέντε αισθήσεων. Παίρνω ολόκληρο τον τίτλο ενός σχετικού βιβλίου του αγίου Νικοδήμου του Αγιορείτου. Θα φυλάω και τις πέντε μου αισθήσεις. Όπως λέει ο Ιερεμίας ο προφήτης: «Διὰ τῶν θυρίδων ἀνέβη θάνατος». «Θυρίδες» είναι οι πέντε αισθήσεις, που αποκτά γνώση του εξωτερικού περιβάλλοντος ο νους. Θυρίδες, ανοίγματα. «Διὰ τῶν θυρίδων», λέγει, «ἀνέβη θάνατος». Διότι, τι θα δω και τι θα ακούσω, από εκεί θα ανέβει ο θάνατος να με φονεύσει. Γι΄αυτό πρέπει να διατηρώ τις πέντε μου αισθήσεις μακριά από την αμαρτία. Κι αν κάποτε αυτό είναι αδύνατον…- δηλαδή αδύνατον… βγαίνω έξω στην αγορά, τι να κάνω, θα μου πείτε, τότε θα τηρήσομε εκείνο το αγιογραφικόν: «Πάσῃ φυλακῇ τήρει σὴν καρδίαν». Το είδες αυτό το κάτι; Μην το κατεβάσεις στην καρδιά σου. Μην το επεξεργαστεί ο νους σου. Πήγες σπίτι σου, απόρριψέ το. Μη θέλεις να το ξαναθυμηθείς. Με κάθε φύλαγμα φύλαξε την καρδιά σου.
Είναι ακόμη και η αδιάλειπτη προσευχή. Όταν πρόκειται να βγούμε έξω από το σπίτι μας, τότε να κάνομε μία σύντομη προσευχή για να μας φυλάξει ο Θεός και σωματικά και πνευματικά, όπως συνιστά ο Ιερός Χρυσόστομος. Κατάλληλη προσευχή είναι ο 120ός Ψαλμός. Οκτώ μόνο χωρία είναι. Θα βγεις έξω; Πες αυτόν τον Ψαλμό: «…Κύριος φυλάξει σε ἀπὸ παντὸς κακοῦ, φυλάξει τὴν ψυχήν σου ὁ Κύριος· φυλάξει τὴν εἴσοδόν σου καὶ τὴν ἔξοδόν σου, ἀπὸ τοῦ νῦν καὶ ἕως τοῦ αἰῶνος». Έτσι τελειώνει αυτή η προσευχή.
Αλλά και όλη η πνευματική και μυστηριακή ζωή μάς είναι, βεβαίως, αναγκαία. Δεν είναι μόνον, όπως λέγει ο άγιος Γρηγόριος ο Νύσσης, «ἡ παντὸς κακοῦ ἀλλοτρίωσις». Να αποξενωθώ από κάθε κακό. Αλλά και «ἡ πρὸς τὸ θεῖον ὁμοίωσις». Το να ομοιάσω με τον Θεό. Είναι η θετική πλευρά του αγώνος. Τι θα αποφύγω, τι θα προσλάβω. Θα αλλοτριωθώ από το κακό, αλλά θα ομοιωθώ με τον Θεό.
Αγαπητοί, αυτό που συνέβαινε τότε με τους δύο δαιμονισμένους, «ὥστε μὴ ἰσχύειν τινὰ παρελθεῖν διὰ τῆς ὁδοῦ ἐκείνης», που μας σημειώνει ο Ευαγγελιστής Ματθαίος, έχει πλέον, έχει πλέον σε όλο το πρόσωπο της γης γενικευθεί. Προπαντός στον πολιτισμένο μας κόσμο. Λησταί που ληστεύουν και κακοποιούν το σώμα, λησταί που ληστεύουν και κακοποιούν την ψυχήν. «Ἔξωθεν μάχαι», λέει ο Απόστολος, «ἔσωθεν φόβοι». «Έξω μάχες, από μέσα φόβοι». Και είναι λίγο πολύ, δυστυχώς για όλους μας αυτό μία πραγματικότητα. Και εις το μέλλον μην ευελπιστούμε, εις το μέλλον, τα πράγματα θα είναι όχι καλύτερα, θα είναι χειρότερα. Μόνο η έμπρακτη πίστις θα κρατά τους ανθρώπους και θα τους προστατεύει. Μόνον η έμπρακτος πίστις. Κι αν κάποτε εξωτερικά κακοποιηθούν οι άνθρωποι, δεν θα το θεωρήσουν σπουδαίο πράγμα. «Με κλέψαν, με σκότωσαν…». Μόνον την κακοποίηση της ψυχής φοβούνται. Όπως λέγει ο Ιερός Χρυσόστομος: «Οὐ γὰρ χαλεπὸν τὸ ἀποθανεῖν (:Δεν είναι φοβερό να πεθάνεις), ἀλλὰ τὸ παροξῦναι τὸν Δεσπότην (:αλλά να εξοργίσεις τον Κύριον με τις αμαρτίες σου)».
Σήμερα, αγαπητοί, όσο ποτέ άλλοτε, μας χρειάζεται να έχομε το Πνεύμα το Άγιον. Σήμερα, αγαπητοί, καταλαβαίνομεν περισσότερον, όσο ποτέ άλλοτε τι σημαίνει: «Ὁ ἅγιος ἁγιασθήτω ἔτι». «Ο άγιος να γίνει πιο άγιος», γιατί αυτό αποτελεί την καλυτέρα συντήρηση.
ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ
και με απροσμέτρητη ευγνωμοσύνη στον πνευματικό μας καθοδηγητή
μακαριστό γέροντα Αθανάσιο Μυτιληναίο,
ψηφιοποίηση και επιμέλεια της απομαγνητοφωνημένης ομιλίας:
Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος
ΠΗΓΕΣ:
Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.
https://www.arnion.gr/mp3/omilies/p_athanasios/omiliai_kyriakvn/omiliai_kyriakvn_608.mp3