Γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου: ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΠΑΝΤΩΝ : «Η ΑΓΙΟΤΗΣ, ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΟΝ ΔΕΔΟΜΕΝΟΝ ΣΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ» 25-6-2000] [Β417]

 

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΠΑΝΤΩΝ[: Ματθ.10.32-33, 37-38 και Ματθ.19,27-30]

Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου

με θέμα:

«Η ΑΓΙΟΤΗΣ, ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΟΝ ΔΕΔΟΜΕΝΟΝ ΣΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ»

[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 25-6-2000] [Β417]

 

    Η  Εκκλησία μας, αγαπητοί μου, πρώτη Κυριακή μετά την Πεντηκοστήν, εορτάζει την μνήμη πάντων των αγίων, γνωστών και άγνωστων, καθ’ όλον το μήκος της Ιστορίας. Ο Συναξαριστής της ημέρας μάς πληροφορεί τα εξής: «Τῇ σήμερον ἡμέρᾳ, Κυριακῇ μετὰ τὴν Πεντηκοστήν, τὴν τῶν ἁπανταχοῦ τῆς οἰκουμένης ἐν Ἀσίᾳ, Λιβύῃ καὶ Εὐρώπῃ, Βορρᾷ τε καὶ Νότῳ, Ἁγίων πάντων ἑορτὴν ἑορτάζομεν».

   Καθώς ακούμε τον Συναξαριστήν, αισθανόμεθα όλο το μεγαλείον της πίστεώς μας σε μία καθολική και παγκόσμια διάσταση, που είναι οι άγιοι της Εκκλησίας μας. Εξάλλου η Εκκλησία μας γίνεται φανερή δια της ζωής των αγίων της. Οι άγιοι είναι τα μέλη του σώματος του Ενανθρωπήσαντος Θεού Λόγου. Και επεκτείνεται όχι μόνον σε όλον τον κόσμον, αλλά και σε όλους τους αιώνες. Και όπως έλεγε ο ιερός Αυγουστίνος ότι «η Εκκλησία είναι ο Χριστός παρατεινόμενος εις τους αιώνας».

    Το στοιχείον της αγιότητος στον άνθρωπο είναι ένα κατασκευαστικό δεδομένο. Θα το ξαναπώ: Το στοιχείον της αγιότητος στον άνθρωπο είναι ένα κατασκευαστικό δεδομένο. Δηλαδή όταν ο Θεός θέλησε να κατασκευάσει τον άνθρωπο είπε: «Ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατ’ εἰκόνα ἡμετέραν καὶ καθ’ ὁμοίωσιν». «Ποιήσωμεν». Είναι ο Άγιος Τριαδικός Θεός, ο Οποίος τρόπον τινά, σαν να συσκέπτεται, τα τρία Πρόσωπα σαν να συσκέπτονται περί της κατασκευής του ανθρώπου. Και όταν προβαίνει εις την Δημιουργία, ένα χωρίο παρακάτω -αυτά είναι γραμμένα εις το βιβλίον της Γενέσεως- γράφει η Γραφή: «Καὶ ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν ἄνθρωπον, κατ’ εἰκόνα Θεοῦ ἐποίησεν αὐτόν, ἄρσεν καὶ θῆλυ ἐποίησεν αὐτούς». Και το σημαντικόν: «Καὶ εὐλόγησεν αὐτοὺς ὁ Θεός».

    Τι παρατηρούμε στην διατύπωση του ιερού κειμένου; Ενώ ο Θεός, ο Άγιος Τριαδικός Θεός, αναφέρει τα κατασκευαστικά δεδομένα του ανθρώπου, που είναι η εικόνα του Θεού στον άνθρωπο, «ποιήσωμεν», λέει, «ἄνθρωπον», δηλαδή μία ύπαρξη, που λέγεται «άνθρωπος» και «θα είναι σύμφωνα με την δική μας εικόνα και με την δική μας ομοίωση». Δύο κατασκευαστικά δεδομένα τα οποία, δεν είναι περιττό να σας το ξαναπώ, όταν πολλές φορές σας το έχω πει μέχρι τώρα, γιατί θα ήθελα να εντυπωθεί στη μνήμη σας, όταν λέγει ο Θεός: «Ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατ’ εἰκόνα ἡμετέραν καὶ καθ’ ὁμοίωσιν» δεν αναφέρεται εις τον χώρον της ψυχής, αλλά εις τον χώρον και της ψυχής και του σώματος.

     Μάλιστα, αν το θέλετε, γιατί θα πείτε: «Μπα!  Η εικόνα του Θεού εις τον άνθρωπον είναι και εις το σώμα; Περίεργο πράγμα! Στο σχολείο μας δεν το μάθαμε έτσι». Πιθανότατα να το σκεφθεί κανείς και να το πει αυτό. Ναι, αγαπητοί μου, προσέξατέ το. Διότι όταν ενηνθρώπησε ο Υιός του Θεού, δεν πήρε την εικόνα του Αδάμ, αλλά ο Αδάμ επήρε την εικόνα του μέλλοντος να ενανθρωπήσει Υιού του Θεού. Αυτό που λέμε, όπως με βλέπετε, με το κεφάλι μου με τα χέρια μου, με τα πόδια μου. Αυτή η κατασκευή δεν είναι αντιγραφή από τον Αδάμ, αλλά είναι αντιγραφή από τον μέλλοντα να ενανθρωπήσει Υιόν του Θεού. Και όπως το λέγει σαφέστατα αυτό ο άγιος Ειρηναίος, ότι τότε, λέγει, δεν υπήρχε ακόμη η παρουσία, δηλαδή η γνώσις του Ιησού Χριστού, γι'αυτό η Γραφή λέγει «σύμφωνα με την εικόνα του Θεού». Αν το θέλετε, για την ακρίβεια, ανάλυση κάνει περισσοτέρα η Καινή Διαθήκη. Τι λέγει; Ότι ο άνθρωπος είναι εικόνα του Χριστού –προσέξτε- εικόνα του Χριστού. Άρα, λοιπόν, έγινε πρώτα ο Χριστός, έστω κι αν αυτό είναι πρωθύστερον, έστω και αν. «Ο Οποίος Χριστός», λέγει, «είναι εικόνα του αοράτου Θεού».

     Έτσι, λοιπόν, κατασκευαστικά δεδομένα είναι αυτό. Το κατ’ εικόνα και το καθ’ ομοίωσιν εις τον άνθρωπον. Αλλά προσέξτε όμως. Έτσι «σκέπτεται» -την λέξη «σκέπτεται» εντός εισαγωγικών, γιατί ο Θεός δεν σκέπτεται, δεν έχει διαδικασίαν σκέψεως ο Θεός. Την διαδικασία της σκέψεως την έχει μόνον ο άνθρωπος και τα κτιστά λογικά όντα· αλλά πώς να το εκφράσομε; Θα το πούμε λοιπόν έτσι-  ο Θεός «συσκέπτεται» έτσι να κατασκευάσει τον άνθρωπον. Όταν προβαίνει, όμως, να κατασκευάσει τον άνθρωπον, λέει: «Και ο Θεός έκανε τον άνθρωπον, κατ’ εἰκόνα Θεοῦ ἐποίησεν αὐτόν». Το «καθ’ ὁμοίωσιν»; Έπεσε εις το κενό το «καθ’ ὁμοίωσιν»; Όχι, αγαπητοί μου. Προσέξτε εδώ. Το μεν «κατ’ εἰκόνα» βέβαια στάθηκε η βάσις της ανθρωπίνης κατασκευής. Το «καθ’ ὁμοίωσιν» όμως εδόθη σαν δυνατότητα εις τον άνθρωπο, που όμως αφέθηκε εις τα χέρια του και εις την βούλησή του να ομοιάσει του Θεού. Άλλο το «κατ’ εἰκόνα» και άλλο το «καθ’ ὁμοίωσιν». Είναι, λοιπόν, η δυνατότητα να ομοιάσει του Θεού. Επίτηδες η Γραφή το αποσιωπά αυτό, για να δείξει ότι το καθ’ ομοίωσιν εναπόκειται εις την ελευθερίαν του ανθρώπου. Είναι καταπληκτικό!

    Αλλά, εάν ερωτήσετε, τι σημαίνει «καθ’ ὁμοίωσιν»; Θα λέγαμε, είναι η περίπτωσις να ομοιάσει ο άνθρωπος, το κτίσμα, να ομοιάσει του Θεού. Σε τι να ομοιάσει; Εις την αγιότητα! Δεν μας είπε ποτέ ο Ιησούς Χριστός, βρήκατε στην Αγία Γραφή, όταν μελετάτε, βρήκατε ποτέ να πει ο Ιησούς Χριστός να γίνομε εικόνες του Θεού; Πουθενά δεν είναι γραμμένο. Είναι ένα κατασκευαστικό δεδομένο. Διότι αν δεν είμαι εικόνα του Θεού, δεν είμαι άνθρωπος! Είμαι κάτι άλλο. Αυτό, λοιπόν, είτε το θέλω, είτε δεν το θέλω, είτε μ’ αρέσει, είτε δεν μ’ αρέσει, είτε πάω στην Βασιλεία του Θεού, είτε πάω στην κόλασιν, είναι ένα κατασκευαστικό δεδομένο, ότι είμαι εικόνα του Θεού.

      Αλλά το άλλο όμως, η ομοίωσις, αναφέρεται πολλές φορές στην Αγία Γραφή και μάλιστα και από το στόμα του Ιησού Χριστού. Τι είπε ο Χριστός; Είναι στο κατά Ματθαίον γραμμένο, στο πέμπτο κεφάλαιο: «Ἔσεσθε οὖν ὑμεῖς τέλειοι, ὥσπερ ὁ Πατὴρ ὑμῶν ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς τέλειός ἐστιν». Αυτό το «τέλειος», «να είσαστε τέλειοι, όπως ο πατέρας σας» αναφέρεται εις το «καθ’ ὁμοίωσιν». Αυτό είναι. Και έρχεται, τρόπον τινά, σαν εντολή, απέξω, να μας υπενθυμηθεί. Διότι αν δεν είχαμε την δυνατότητα να ομοιάσομε του Θεού, τότε δεν θα ήταν μία ουτοπία όλη αυτή η ιστορία; Αλλά το «καθ’ ὁμοίωσιν», λοιπόν, κι αυτό κατασκευαστικό δεδομένο, αλλά αποσιωπάται, επαναλαμβάνω, σκοπίμως από την Αγία Γραφή, για να δειχθεί ότι εναπόκειται εις την ελευθερίαν του ανθρώπου.

       Έτσι, αυτή η θέσις, το «ἒσεσθε τέλειοι» κ.λπ. πολλές φορές αναφέρεται με ποικίλες εκφράσεις και εις την Παλαιάν Διαθήκη αλλά και εις την Καινήν Διαθήκη. Η συνήθης έκφρασις στην Παλαιά Διαθήκη, η οποία μεταφέρεται και εις την Καινή Διαθήκη κατά λέξη είναι: «Ἅγιοι γίνεσθε ὅτι ἐγὼ Ἅγιός εἰμι». «Να γίνεσθε», λέει, «άγιοι, γιατί Εγώ είμαι Άγιος». Αυτό είναι το «καθ’ ὁμοίωσιν».

      Οι άνθρωποι, ως εικόνες του Θεού, θα βρεθούν βέβαια και εις την κόλασιν. Ήδη το είπα και προηγουμένως. Μη σας φανεί παράξενο. Διότι άνθρωποι θα πάνε στην κόλαση· εκείνοι οι οποίοι θα σταθούν ασεβείς κ.λπ. αμαρτωλοί κ.λπ. κ.λπ., αμετανόητοι. Θα πει σαφώς ο Κύριος να πορευθούν οι αμαρτωλοί μαζί με τους δαίμονες εις την αιωνίαν κόλασιν· η οποία αιωνία κόλασις δεν έγινε για τις εικόνες του Θεού, τους ανθρώπους, αλλά δια τον διάβολον. Επειδή στάθηκε αυτός που εστάθηκε, ο διάβολος. Εφόσον όμως επιθυμούν να ζουν τις εντολές του διαβόλου, το θέλημα του διαβόλου, θα πάνε, εννοείται, μαζί του.

     Μόνον αν ένας άνθρωπος πέρασε από το «κατ’ εἰκόνα» στο «καθ’ ὁμοίωσιν», μόνον αυτός θα βρεθεί εις την Βασιλείαν του Θεού. Σαφώς, σαφέστατα. Ιδιαιτέρως δε το τονίζει αυτό ο ευαγγελιστής Ιωάννης, όταν λέει στην Α΄ του επιστολή εις το 3^ο κεφάλαιο τα εξής: «᾿Αγαπητοί, νῦν τέκνα Θεοῦ ἐσμεν (: Τώρα -λέγει- είμεθα παιδιά του Θεού), καὶ οὕπω ἐφανερώθη τί ἐσόμεθα (: ακόμη δεν έγινε κατά τρόπον απτόν τι θα είμαστε)· οἴδαμεν δὲ (:γνωρίζομε όμως) ὅτι ἐάν φανερωθῇ (: όταν θα φανερωθεί – το ‘’ ἐάν’’ δεν είναι υποθετικόν, αλλά είναι χρονικόν, κατά το Συντακτικόν), ὅμοιοι αὐτῷ ἐσόμεθα ( Νά το: Θα είμεθα όμοιοι με Αυτόν), ὅτι ὀψόμεθα αὐτὸν καθώς ἐστι (: γιατί θα Τον δούμε όπως είναι). Καὶ πᾶς ὁ ἔχων τὴν ἐλπίδα ταύτην ἐπ᾿ αὐτῷ ἁγνίζει ἑαυτόν (: αγνίζει τον εαυτόν του), καθὼς ἐκεῖνος ἁγνός ἐστι». Με άλλα λόγια, αξιοποιεί το «κατ’ εἰκόνα». Με το «καθ’ ὁμοίωσιν» αξιοποιεί το «κατ’ εἰκόνα». Σαφέστατα. Το βλέπει κανείς. Εάν δεν είμαι αγνός εν ευρεία εννοία, άγιος δηλαδή, καθώς εκείνος «ἐστίν  ἁγνός», άγιος δηλαδή, δεν μπορώ να δω το πρόσωπον του Χριστού, το πρόσωπον του Θεού και συνεπώς δεν θα μπορώ να σωθώ· δεν θα μπορώ να ζήσω εις την Βασιλείαν του Θεού. Αυτό το «ὅμοιοι αὐτῷ ἐσόμεθα»,  λοιπόν, επαναλαμβάνω και επαναλαμβάνω, είναι το «καθ’ ὁμοίωσιν».

     Μετά έχομε και άλλη θέση. Τι λέει εδώ ο Ευαγγελιστής Ιωάννης: «Είμεθα τέκνα Θεού». Βέβαια δεν το λέει μόνον εδώ, σ’ αυτήν την πρώτη του επιστολή. Είναι διάχυτος η θέσις ότι είμεθα τέκνα Θεού. Και τα τέκνα ομοιάζουν στον πατέρα τους προφανώς. «Πώς σου μοιάζει, πόσο σου μοιάζει», λέμε στον πατέρα, «αυτό το παιδάκι! Αλήθεια, πόσο σου μοιάζει! Σαν να είναι κομμένο κεφάλι!», λέμε έτσι, όταν βρίσκομε κάποιους ανθρώπους και τα παιδάκια τους τούς μοιάζουν πάρα πολύ. Έτσι κι εδώ. Δεν μπορώ να λέγομαι «τέκνον Θεού», εάν δεν είμαι όμοιος με τον Θεόν. Και όπως λέγει η Γραφή: «Είμεθα κληρονόμοι Θεού –και κληρονόμοι είναι μόνον τα παιδιά-, συγκληρονόμοι Χριστού». Θα κληρονομήσομε μαζί με τον Χριστόν, κατ΄άνθρωπον, εννοείται. Ο Χριστός ως άνθρωπος. Πρέπει, λοιπόν, να βιώσομε, το αντιλαμβανόμεθα, την αγιότητα.

       Σήμερα που έχομε την Κυριακή των Αγίων Πάντων, όλων των αγίων, μ’ εκείνο το πολύ ωραίο, εκφραστικότατον, ότι είναι οι άγιοι όλης της Οικουμένης, από Βορρά και Νότο, Ευρώπη, Ασία, Λιβύη κ.τ.λ. Έτσι πρέπει όλοι να γίνομε άγιοι.

       Αλλά τι είναι η αγιότητα; Είναι το πλήρωμα όλων των εντολών του Θεού. Προσέξτε: Όλων των εντολών του Θεού. Δηλαδή ολοκλήρου του λόγου του Θεού, που ποτέ εξεδηλώθη. Δεν μπορούμε εδώ να είμεθα εκλεκτικοί, όπως μερικοί θα ήθελαν να είναι. Ότι μπορώ να μην κλέβω, αλλά μπορώ να λέω ψέματα. Όχι, αγαπητοί μου! Και το ένα και το άλλο και το άλλο. Δεν μπορώ να πω ότι θα είμαι ελεήμων, αλλά θα πορνεύω. Όχι, αγαπητοί μου! Και το ένα και το άλλο και το άλλο. Όλα. Όλα! Δεν θα είμεθα εκλεκτικοί, δεν θα διαλέγομε τις εντολές του Θεού και θα λέμε: «Αυτές μεν θα τηρήσω, γιατί μου αρέσουν, γιατί μου είναι βολικές, γιατί μου ταιριάζουν στην φύση μου -όπως θέλετε πάρτε το- αλλά ξέρετε, δεν θα τηρήσω εκείνο κι εκείνο». Δεν δύναται να το πετύχει κανείς αυτό. Δεν είναι δηλαδή σωστό. Δεν μπορεί να λέγεται κανείς άγιος, εάν δεν τηρήσει όλον τον νόμον του Θεού.

      Και δεν είναι μόνον το ήθος, αλλά είναι και η ορθή πίστις. Ο αιρετικός δεν σώζεται. Γι'αυτό πρέπει να διαφυλάξομε και το ήθος το ορθόδοξον, αλλά και την πίστιν την ορθόδοξον. Η αγιότητα στον Θεό είναι συμπληρωματική της φύσεως, μας λέγει ο Μέγας Βασίλειος. Και επεκτείνεται σαν δυνατότητα και εις τους ανθρώπους. Γι'αυτό και η προτροπή «Ἅγιοι γίνεσθε ὅτι Ἐγὼ Ἅγιός εἰμι». Δηλαδή: «Εγώ είμαι Άγιος. Θα γίνετε κι εσείς άγιοι». Τι είναι αυτό; Μία προέκτασις προς τους ανθρώπους απ’ ό,τι είναι ο Θεός. Γι'αυτό λέμε τώρα, οι άγιοι άγγελοι είναι λογικά όντα και η Εκκλησία, λέμε, είναι το ταμείον του Αγίου Πνεύματος και της αγιότητος.  Βεβαίως.

       Η αγιότητα, βέβαια, έχει και την αρνητική της πλευρά. Όπως και την θετική της πλευρά. Η αρνητική πλευρά συνιστά την αποχή από κάθε κακό. Δηλαδή θα απέχομε από κάτι το οποίον είναι κακό. Από κάθε αλλότριον του Θεού, από ό,τι δεν θέλει και δεν ευαρεστείται ο Θεός, πρέπει να απέχομε. Η θετική πλευρά είναι η εξομοίωσις με τις θείες ενέργειες, δηλαδή τις αρετές του Θεού. Θείες ενέργειες. Ο Θεός έχει την θείαν ενέργειαν της αγάπης. Πρέπει να έχω κι εγώ την θείαν ενέργειαν της αγάπης και ούτω καθεξής.

     Η εντολή του αγιασμού είναι «ἐκ τῶν ὧν οὐκ ἄνευ». Χωρίς, δηλαδή, την οποίαν δεν μπορούμε να κάνομε απολύτως τίποτα. Γράφει ο Παύλος, γράφει εις τους Εβραίους, προς τους Εβραίους: «Διώκετε τὸν ἁγιασμόν – «διώκω» θα πει «επιδιώκω»-, οὗ χωρὶς (:χωρίς τον οποίον αγιασμόν) οὐδεὶς ὄψεται τὸν Κύριον». «Κανείς», λέει, «δεν θα δει το πρόσωπο του Κυρίου, χωρίς τον αγιασμόν». Εκείνο που σας διάβασα προηγουμένως· ότι πρέπει να αγνίσομε τον εαυτόν μας, όπως Εκείνος είναι αγνός, για να μπορούμε να δούμε το πρόσωπό Του.

      Ούτε, λοιπόν, θέωση έχομε, ούτε σωτηρία, χωρίς τον αγιασμόν. Μη σας φαίνεται δύσκολο, παράξενο, περίεργο, υπερβολικό. Μερικοί λένε: «Άγιοι θα γίνομε;». Ναι, ακριβώς άγιοι θα γίνομε. Και μερικοί μάλιστα ειρωνεύονται το θέμα και λένε: «Χμ, μας έγινες άγιος». Μα είναι επιθυμητόν! Μα είναι ο τρόπος για να μπω στην Βασιλεία του Θεού. Κι εσύ με ειρωνεύεσαι; Και μένεις απέξω, γιατί μένεις ταμπουρωμένος μέσα εις την απιστία σου; Και εις την ειρωνεία σου; Η Βασιλεία του Θεού, αγαπητοί μου, αποτελείται μόνον από αγίους.

     Μας λέγει η Υμνολογία μας: «Μαρτύρων θεῖος χορός, τῆς Ἐκκλησίας ἡ βάσις, τοῦ Εὐαγγελίου ἡ τελείωσις». Τι ωραία πράγματα αυτά! Ωραίες θέσεις! Πραγματικά είναι η βάση της Εκκλησίας οι άγιοι. Πράγματι είναι η τελείωσις του Ευαγγελίου. Είναι το εικονογραφημένον, όπως λέγει ο Απόστολος Παύλος, το εικονογραφημένον Ευαγγέλιον. Ναι. «Είσαστε», λέει, «ἐπιστολὴ Χριστοῦ γινωσκομένη καὶ ἀναγινωσκομένη». Αναγνωριζομένη και διαβαζομένη. «Σεις, ζωντανή επιστολή Χριστού, ζωντανό Ευαγγέλιον». Όπως σας είπα, εικονογραφημένον Ευαγγέλιον είναι οι άγιοι. Γι'αυτό και η εντολή, όπως είπαμε και το ξαναείπαμε: «Ἅγιοι γίνεσθε». Σε –προσέξτε- σε ενεστώτα χρόνο. Το «γίνεσθε» είναι σε ενεστώτα χρόνο. Όχι να γίνετε. Όχι κάποια στιγμή της ζωής σας να γίνετε. Αλλά διαρκώς να γίνεσθε· που δείχνει μία δυναμικότητα αγιασμού. Διαρκώς. Γιατί ο άνθρωπος δεν γίνεται από τη μία μέρα στην άλλη, ούτε από τη μία στιγμή στην άλλη. Έχομε πτώσεις. Σηκωνόμαστε, ξαναπέφτομε, ξανασηκωνόμαστε. Δηλαδή  έχομε έναν αγώνα, έχομε έναν στίβο. Γι'αυτό ακριβώς τον λόγο λέμε… Τι λέμε; «Γίνεσθε». Είναι παρατεταμένος χρόνος, ενεστώς. Μου ‘λεγε ένα παιδί, εδώ και πολλά χρόνια, το 1965, μου έλεγε ένα παιδί που ήρθε και εξομολογήθηκε. Την ιστορία του την γνωρίζετε, πολλοί Λαρισαίοι. «Πάτερ, πότε θα γίνω άγιος;» μου είπε· 17 χρονών. «Πότε θα γίνω άγιος;». Και του λέγω: «Παιδάκι μου, γι΄αυτό έχομε πίστωσιν ζωής· για να γίνομε άγιοι». Εκείνο το βράδυ σκοτώθηκε το παιδί από ένα τροχαίον δυστύχημα. Έτσι το έκρινε ο Θεός. Δεν λέω το όνομα του παιδιού. Οι Λαρισαίοι το θέμα θα το θυμούνται οπωσδήποτε.

      Φυσικά, όπως λέει ο άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων, «Ἅγιος οὐ τῇ φύσει, ἀλλὰ μετοχῇ καὶ ἀσκήσει καὶ εὐχῇ». «Δεν είμεθα στην ουσία, ούτε στην ουσία θα γίνομε, ουσία εννοείται η ύπαρξή μας, η ουσία μας, άγιοι, οὐ τῇ φύσει, ἀλλὰ μετοχῇ». Όπως ακριβώς είμαι φωτεινός, όταν προβληθώ στον ήλιο μπροστά. Γίνομαι άγιος, όταν έχω μετοχή στην θεία φύση, μετοχή δηλαδή όχι κατά πανθεϊστικό τρόπο, αλλά κοινωνώ. φερειπείν, γνωρίζω τον Κύριο, πιστεύω, ζω τον Χριστόν, γίνομαι, λοιπόν, μετοχῇ άγιος, μετέχοντας εις τον Χριστόν.

      Εάν θέλομε να αναπαύεται ο Θεός εις την ύπαρξή μας, πρέπει να φροντίζομε να είμεθα ή να γινόμεθα άγιοι. Λέγει ο άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος: «Οὐδὲ γὰρ οὕτως ὡς τοῖς ἁγίοις τὸ θεῖον ἐπαναπαύεται». «Δεν αναπαύεται», λέει, «το θείον τόσο, παρά μόνον εις τους αγίους». Γι'αυτό λέμε στην Θεία Λειτουργία, το ακούμε: «Ὁ Θεὸς ὁ Ἅγιος –εκεί που λέμε τον Τρισάγιον ύμνον-, ὁ ἐν ἁγίοις ἀναπαυόμενος». «Συ που αναπαύεσαι εις τους αγίους». Και κατά αισθητόν τρόπον, αν το θέλετε, όταν εγκαινιάζομε έναν ναόν, μία Αγία Τράπεζα, τον εγκαινιάζομε τον ναόν επί των αγίων λειψάνων. Έχομε άγια λείψανα, τα οποία περιφέρομε, λιτανεύομε έξω από την Εκκλησία, μετά γύρω από την Αγία Τράπεζα, μετά τα εναποθέτομε τα άγια λείψανα στην Αγία Τράπεζα, λείψανα αγίων, το ξαναλέγω, κυριολεκτούντες σ’ αυτό που είπαμε. Ότι «ὁ Θεὸς ὁ Ἅγιος ἐν ἁγίοις ἐπαναπαύεται».

      Ο άγιος είναι ο κατά Χριστόν σοφός. Γιατί; Γιατί έκρινε ότι η αληθινή σοφία βρίσκεται στην απόκτηση της αγιότητος. Αν, αδελφέ μου, στη σοφία σου δεν το γνώρισες αυτό, όσο σοφός και να είσαι, παντεπιστήμων να είσαι, τίποτα δεν γνώρισες, τίποτα δεν κατάλαβες. Εκείνος που αξιοποιεί την αγιότητα και χάριν αυτής και το μαρτύριο ακόμα, εκείνο που αξιοποιεί είναι η αγάπη. Η μεγάλη αγάπη εις τον Χριστόν. Γι'αυτό ο Παύλος αναφωνούσε: «Τίς ἡμᾶς χωρίσει ἀπὸ τῆς ἀγάπης τοῦ Χριστοῦ;». Και αραδιάζει, παραθέτει τόσα στοιχεία που μπορούσαν να τον κάνουν να αρνηθεί τον Χριστόν. «Όχι», λέει, «όχι!». Η αγάπη είναι εκείνη η οποία ανεβάζει και συντηρεί, συντηρεί και ανεβάζει την αγιότητα.

   Αλλά να μην αδικήσουμε. Και η πίστις και η αγάπη μάς φέρουν κοντά εις τον Χριστόν, κοντά εις την αγιότητα. Η αγιότητα είναι μία βίωσις. Και όταν βιώνεις τον Χριστόν, ξεχνάς ότι υπάρχει γύρω σου ο κόσμος. Θα πω ένα τολμηρό παράδειγμα. Να με συγχωρέσετε. Αλλά το είπε και ο Ιερός Χρυσόστομος αυτό το παράδειγμα: «Αν είσαι με την φιλενάδα σου και βγαίνεις στον δρόμο, θα ντρεπόσουνα; Κανονικά θα’ πρεπε να ντρέπεσαι. Δεν είναι γυναίκα σου. Είναι η φιλενάδα σου. Θα ντρεπόσουνα; Αδιαφορείς για τον κόσμον; Κατά τον ίδιο τρόπο, εάν αγαπάς τον Χριστόν, αδιαφορείς το τι λέγουν οι άνθρωποι». Τι είπε ο Ιερός Χρυσόστομος; Εκεί που μιλούσε κάποτε, είδε κάποιον να κοιμάται. Και του λέει: «Ε, εσύ που κοιμάσαι, αν ήσουνα με την φιλενάδα σου θα κοιμόσουνα;». Αυτό είναι. Εκεί που αγαπάς, ούτε κοιμάσαι, ούτε χαζεύεις, ούτε σε ενδιαφέρει τι μπορεί να λέγει ο κόσμος. Είναι, θα λέγαμε, η απάντησις σε εκείνους που ρωτούν πώς θα γίνουν άγιοι σ’ αυτόν τον δύσκολο και διεστραμμένο κόσμο. Θα απαντούσαμε: «Αγάπησε πολύ τον Χριστόν και τότε ο κόσμος ποσώς δεν θα σε ενδιαφέρει».

     Αγαπητοί, είδαμε ότι το «κατ’ εἰκόνα» και το «καθ’ ὁμοίωσιν» είναι ο αρχικός σχεδιασμός κατασκευής του ανθρώπου. Δεν αναφέρεται, όμως, το «καθ’ ὁμοίωσιν» στην κατασκευή, όχι γιατί δεν εδόθη, αλλά γιατί, επίτηδες, σας είπα, αλλά γιατί επαφίεται εις την ελευθερία του ανθρώπου, να γίνει ο άνθρωπος, άγιος. Η αγιότητα, δηλαδή εμείς θέλομε, ο Θεός δίνει την χάρη Του και γινόμαστε άγιοι. Η αγιότητα είναι το κατεξοχήν και πρέπει να είναι το κατεξοχήν μέλημά μας· που πρέπει να επιδιώξομε σε τούτη την ζωή. Με την αγιότητα θα γνωρίσομε τον Άγιον Τριαδικόν Θεόν. Και με την αγιότητα θα εισέλθομε στην Βασιλεία του Θεού. Ας το ξανακούσομε πάλι: «Ἅγιοι γίνεσθε ὅτι Ἐγὼ Ἅγιός εἰμι». Αμήν.

 

                ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ

     και με απροσμέτρητη ευγνωμοσύνη στον πνευματικό μας καθοδηγητή

                μακαριστό γέροντα Αθανάσιο Μυτιληναίο,

           ψηφιοποίηση και επιμέλεια της απομαγνητοφωνημένης ομιλίας:

                                   Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος

ΠΗΓΕΣ:

·        Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.

·        https://www.arnion.gr/mp3/omilies/p_athanasios/omiliai_kyriakvn/omiliai_kyriakvn_839.mp3